Top di sản văn hoá tư liệu Việt Nam được UNESCO công nhận

Top di sản văn hoá tư liệu Việt Nam được UNESCO ghi danh là những tư liệu quý giá, phản ánh lịch sử, văn hóa và tri thức của dân tộc qua nhiều thế kỷ.
Di sản văn hoá tư liệu Việt Nam là những tư liệu quý giá lưu giữ dấu ấn lịch sử, văn hóa và tri thức của dân tộc qua nhiều thế kỷ. Không chỉ có giá trị trong nước, nhiều di sản còn được UNESCO vinh danh, góp phần khẳng định vị thế của Việt Nam trên bản đồ di sản thế giới. Hãy cùng TravelViet khám phá những di sản tư liệu tiêu biểu và ý nghĩa đặc biệt nhé!
Bài viết cùng chủ đề:
- 17 Di sản Văn hoá Phi vật thể của Việt Nam vang danh thế giới
- Khám phá 8 Di sản văn hóa Việt Nam được UNESCO công nhận
- Những công trình lịch sử biểu tượng của Việt Nam nổi tiếng nhất
- Khám phá những di tích lịch sử ít người biết đến ở Việt Nam
- Những di tích lịch sử thu hút khách tham quan nhất nên ghé
Top di sản văn hoá tư liệu Việt Nam được UNESCO ghi danh
Đến nay, Việt Nam có 10 di sản văn hoá tư liệu được UNESCO ghi danh, gồm 3 Di sản Tư liệu Thế giới và 7 Di sản Tư liệu khu vực châu Á - Thái Bình Dương. Mỗi di sản đều lưu giữ những giá trị lịch sử, văn hóa và tri thức đặc sắc, góp phần khẳng định bề dày văn hiến của dân tộc.
Mộc bản triều Nguyễn
Năm công nhận: 31/07/2009

Di sản Văn hoá Tư liệu Mộc bản triều Nguyễn
Mộc bản triều Nguyễn là Di sản Tư liệu Thế giới đầu tiên của Việt Nam được UNESCO ghi danh, gồm 34.555 tấm ván khắc chữ Hán và chữ Nôm dùng để in sách dưới thời Nguyễn. Khối tư liệu này lưu giữ nhiều bộ sử, địa chí và văn bản quan trọng như Đại Nam thực lục, Đại Nam nhất thống chí, Khâm định Việt sử thông giám cương mục cùng nhiều tác phẩm do các vị vua Minh Mạng, Thiệu Trị, Tự Đức biên soạn.
Mỗi tấm mộc bản đều được khắc trên gỗ quý, trải qua quá trình thẩm định và phê duyệt nghiêm ngặt của triều đình nên mang giá trị xác thực rất cao. Nội dung phản ánh toàn diện về lịch sử, địa lý, giáo dục, pháp luật, quân sự, văn hóa và đời sống xã hội Việt Nam trong thời kỳ phong kiến. Hiện nay, toàn bộ mộc bản được bảo quản tại Trung tâm Lưu trữ Quốc gia IV ở Đà Lạt, góp phần gìn giữ kho tàng tri thức quý báu của dân tộc.
Bia Tiến sĩ tại Văn Miếu-Quốc Tử Giám
Năm công nhận: 09/03/2010

Bia Tiến sĩ tại Văn Miếu Quốc Tử Giám
Bia Tiến sĩ tại Văn Miếu Quốc Tử Giám được UNESCO công nhận là Di sản Tư liệu Thế giới nhờ giá trị nổi bật về lịch sử giáo dục và truyền thống hiếu học của Việt Nam. Hệ thống gồm 82 tấm bia ghi danh các vị tiến sĩ đỗ đại khoa trong 82 khoa thi từ năm 1442 đến năm 1779 dưới thời Lê và Mạc.
Mỗi tấm bia lưu giữ những tư liệu gốc quý hiếm về chế độ khoa cử, chính sách tuyển chọn nhân tài cùng tư tưởng trọng dụng hiền tài của các triều đại phong kiến. Bên cạnh giá trị tư liệu, các bia đá còn là những tác phẩm điêu khắc tinh xảo với hoa văn và văn bia giàu tính nghệ thuật, phản ánh trình độ chế tác đá và văn chương của nhiều thế kỷ. Đây là một trong những di sản tiêu biểu thể hiện truyền thống tôn sư trọng đạo và khát vọng học tập của người Việt.
Châu bản triều Nguyễn
Năm công nhận: 2017

Di sản Châu bản triều Nguyễn
Châu bản triều Nguyễn là Di sản văn hoá Tư liệu Việt Nam gồm hệ thống văn bản hành chính của triều Nguyễn từ năm 1802 đến năm 1945. Đây là khối tài liệu gốc bằng chữ Hán và chữ Nôm, lưu giữ bút tích phê duyệt của các vị hoàng đế trên từng văn bản.
Nội dung phản ánh toàn diện hoạt động quản lý đất nước, từ chính trị, kinh tế, quân sự, ngoại giao đến văn hóa và đời sống xã hội trong suốt hơn một thế kỷ. Với tính xác thực và giá trị lịch sử đặc biệt, Châu bản triều Nguyễn được xem là nguồn sử liệu quan trọng phục vụ nghiên cứu về triều đại phong kiến cuối cùng của Việt Nam. Hiện nay, di sản được bảo quản tại Trung tâm Lưu trữ Quốc gia I ở Hà Nội.
Mộc bản chùa Vĩnh Nghiêm
Năm công nhận: 2012

Di sản Mộc bản chùa Vĩnh Nghiêm
Mộc bản chùa Vĩnh Nghiêm được UNESCO ghi danh vào Chương trình Ký ức thế giới khu vực châu Á Thái Bình Dương năm 2012. Bộ sưu tập gồm hơn 3.050 ván khắc bằng chữ Hán, chữ Nôm và một số bản bằng chữ Phạn, lưu giữ kinh Phật, giới luật cùng các trước tác của Thiền phái Trúc Lâm Yên Tử.
Mỗi tấm mộc bản đều được chạm khắc tinh xảo, thể hiện trình độ kỹ thuật và nghệ thuật chế tác gỗ của người Việt từ nhiều thế kỷ trước. Di sản mang giá trị nổi bật về tôn giáo, văn hóa, giáo dục và tư tưởng, góp phần phản ánh quá trình phát triển của Phật giáo Trúc Lâm gắn với bản sắc dân tộc. Hiện các mộc bản được lưu giữ và bảo tồn tại chùa Vĩnh Nghiêm, tỉnh Bắc Ninh.
Thơ văn trên kiến trúc cung đình Huế
Năm công nhận: 19/05/2016

Thơ văn trên kiến trúc cung đình Huế
Thơ văn trên kiến trúc cung đình Huế được UNESCO công nhận là Di sản Tư liệu khu vực châu Á Thái Bình Dương vào năm 2016. Di sản gồm khoảng 3.000 ô thơ, câu đối và văn bản chữ Hán được chạm khắc, khảm hoặc trang trí trên các cung điện, đền miếu và lăng tẩm triều Nguyễn.
Các tác phẩm được thể hiện trên nhiều chất liệu như gỗ, đá, đồng, pháp lam, sơn son thếp vàng và khảm sành sứ, tạo nên phong cách nghệ thuật "nhất thi nhất họa" đặc sắc của cung đình Huế. Mỗi bài thơ vừa góp phần tôn vinh vẻ đẹp kiến trúc vừa phản ánh tư tưởng, mỹ học và đời sống văn hóa của triều Nguyễn. Đây là bộ sưu tập thơ văn kiến trúc có quy mô lớn và giá trị độc đáo, hiếm thấy trên thế giới.
Mộc bản trường học Phúc Giang
Năm công nhận: 19/05/2016

Di sản Mộc bản trường học Phúc Giang
Mộc bản trường học Phúc Giang được UNESCO ghi danh vào Chương trình Ký ức thế giới khu vực châu Á Thái Bình Dương năm 2016. Đây là khối mộc bản giáo dục cổ duy nhất của một dòng họ còn được lưu giữ tại Việt Nam, gồm 394 ván khắc dùng để in 3 bộ sách giáo khoa kinh điển với 12 quyển bằng chữ Hán.
Bộ mộc bản được khắc từ thế kỷ XVIII, gắn với nhiều thế hệ danh nhân của dòng họ Nguyễn Huy và được sử dụng liên tục trong hoạt động dạy học suốt gần 300 năm. Di sản phản ánh truyền thống hiếu học, tinh thần trọng tri thức và sự phát triển của nền giáo dục Nho học Việt Nam. Bên cạnh giá trị giáo dục, các mộc bản còn lưu giữ nhiều tư liệu quý về văn hóa, xã hội và lịch sử của một giai đoạn quan trọng trong quá khứ.
Hoàng hoa sứ trình đồ
Năm công nhận: 30/05/2018

Di sản Văn hoá Tư liệu Hoàng hoa sứ trình đồ
Hoàng hoa sứ trình đồ là một di sản văn hoá Tài Liệu Việt Nam được UNESCO công nhận vào năm 2018. Tác phẩm do dòng họ Nguyễn Huy lưu giữ, ghi chép chi tiết hành trình đi sứ của các sứ thần Việt Nam sang Trung Hoa trong thế kỷ XVIII.
Nội dung bao gồm bản đồ, địa danh, phong cảnh, nghi lễ ngoại giao, thời gian di chuyển và nhiều ghi chép về đời sống, văn hóa của các vùng đất đoàn sứ bộ đi qua. Đây là nguồn sử liệu có giá trị về lịch sử, địa lý, ngoại giao và giao lưu văn hóa giữa Việt Nam với các quốc gia trong khu vực. Cuốn sách góp phần làm sáng tỏ mối quan hệ bang giao và vai trò của Việt Nam trong bối cảnh khu vực thời bấy giờ.
Bia ma nhai tại danh thắng Ngũ Hành Sơn, Đà Nẵng
Năm công nhận: 2022

Bia ma nhai tại danh thắng Ngũ Hành Sơn Đà Nẵng
Thêm một Di sản Văn hoá Tư liệu Việt Nam được UNESCO ghi nhận vào năm 2022 chính là bia ma nhai tại danh thắng Ngũ Hành Sơn. Di sản hiện còn 78 văn bản khắc trên vách đá và trong các hang động, gồm 76 bia chữ Hán và 2 bia chữ Nôm có niên đại từ thế kỷ XVII đến thế kỷ XX.
Nội dung rất phong phú với thơ văn, bia ký, câu đối, đề từ và bút tích của các vị vua triều Nguyễn, cao tăng, học giả cùng nhiều tao nhân mặc khách. Những văn tự này phản ánh lịch sử, tín ngưỡng, văn hóa, nghệ thuật thư pháp và quá trình giao lưu giữa Việt Nam với các nước trong khu vực. Giá trị tư liệu cùng tính nguyên gốc đã đưa bia ma nhai trở thành một trong những di sản tư liệu đặc sắc của Việt Nam, góp phần tôn vinh chiều sâu văn hóa của danh thắng Ngũ Hành Sơn.
Văn bản Hán Nôm làng Trường Lưu, Hà Tĩnh
Năm công nhận: 26/11/2022

Văn bản Hán Nôm làng Trường Lưu, Hà Tĩnh
Văn bản Hán Nôm làng Trường Lưu, Hà Tĩnh được UNESCO ghi danh vào Chương trình Ký ức thế giới khu vực châu Á Thái Bình Dương năm 2022. Bộ sưu tập gồm 48 tư liệu gốc với 26 sắc phong của các vua triều Lê và triều Nguyễn, 19 văn bằng cùng 3 bức trướng bằng lụa được viết bằng chữ Hán và chữ Nôm trong giai đoạn từ năm 1689 đến năm 1943.
Các tư liệu phản ánh sinh động đời sống văn hóa, giáo dục, tổ chức xã hội và truyền thống khoa bảng của một làng quê Việt Nam qua hơn 250 năm lịch sử. Với tính nguyên gốc, nguồn gốc rõ ràng và khả năng đối chiếu với nhiều bộ chính sử, bộ sưu tập trở thành nguồn tư liệu có giá trị cao trong nghiên cứu lịch sử, văn hóa và xã hội Việt Nam.
Cửu đỉnh ở Hoàng cung Huế
Năm công nhận: 08/05/2024

Di sản Văn hoá Tư liệu Cửu đỉnh ở Hoàng cung Huế
Những bản đúc nổi trên chín đỉnh đồng ở Hoàng cung Huế được UNESCO ghi danh vào Danh mục Di sản tư liệu khu vực châu Á Thái Bình Dương năm 2024. Di sản gồm 162 hình đúc nổi và các dòng chữ Hán trên Cửu Đỉnh do vua Minh Mạng cho đúc từ năm 1835 đến năm 1837, hiện vẫn được bảo tồn nguyên vẹn trước Thế Tổ Miếu trong Hoàng cung Huế. Mỗi hình ảnh đều ghi lại những nét đặc trưng về thiên nhiên, lịch sử, địa lý, động thực vật, văn hóa và đời sống của đất nước dưới góc nhìn của triều Nguyễn.
Giá trị của di sản còn nằm ở nghệ thuật đúc đồng tinh xảo, trình độ tạo hình đặc sắc cùng tính nguyên bản được bảo tồn suốt gần hai thế kỷ. Đây là nguồn tư liệu quý hiếm giúp nghiên cứu lịch sử, mỹ thuật, thư pháp và tư duy quản lý đất nước của triều Nguyễn, đồng thời góp phần khẳng định vị thế của di sản văn hóa Việt Nam trên trường quốc tế.
Mỗi cái tên trong top di sản văn hoá tư liệu Việt Nam đều lưu giữ những giá trị lịch sử, văn hóa và tri thức quý báu của dân tộc qua nhiều thế kỷ. Hy vọng, bài viết của TravelViet sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về những di sản đặc biệt này và có thêm động lực khám phá, góp phần gìn giữ các giá trị văn hóa Việt Nam cho các thế hệ mai sau.
Hà Nội 10 lượt xem
Ngày cập nhật : 29/06/2026
Di tích gần
Xem tất cảĐiểm du lịch gần
Xem tất cả


























