Di tích lịch sử
Việt Nam
Chùa Liên Phái
Chùa Liên Phái – Dấu ấn dòng thiền Liên Tông giữa lòng Hà Nội Chùa Liên Phái, tên chữ là Liên Phái tự, tọa lạc tại khu vực phố Bạch Mai, phường Cầu Dền, thành phố Hà Nội. Chùa được dựng năm 1726, ban đầu có tên Liên Hoa, sau đổi thành Liên Tông và đến năm 1840 mang tên Liên Phái như ngày nay. Đây là ngôi chùa gắn với Lân Giác Thượng sĩ Trịnh Thập, người sáng lập và trở thành vị tổ của dòng thiền Liên Tông thời Hậu Lê. Trải qua gần ba thế kỷ, Chùa Liên Phái vẫn lưu giữ không gian kiến trúc và cảnh quan đặc trưng của một ngôi chùa cổ Thăng Long. Quần thể gồm tam quan, tháp Liên Hoa 11 tầng, nhà bia, chùa chính, nhà Mẫu, nhà Tổ và vườn tháp. Các công trình cùng hệ thống tượng thờ, bia đá, hoành phi, câu đối và đồ thờ tạo nên giá trị phong phú về lịch sử, văn hóa và nghệ thuật. Đặc biệt, chùa còn bảo lưu nhiều di vật quý, trong đó có quả chuông thời Lê Trung Hưng, nhiều bia đá và pho tượng Nguyễn Đăng Giai – người từng xây dựng chùa Liên Trì bên hồ Hoàn Kiếm. Với những giá trị tiêu biểu, Chùa Liên Phái được Bộ Văn hóa xếp hạng Di tích quốc gia năm 1962. Ngày nay, chùa vừa là nơi sinh hoạt tín ngưỡng, vừa là địa chỉ góp phần bảo tồn những dấu ấn lịch sử, kiến trúc và Phật giáo lâu đời của Thăng Long – Hà Nội. Nguồn: Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội.
Hà Nội
28 lượt xem
Xếp hạng : Di tích cấp quốc gia
Chùa Lý Triều Quốc Sư
Tọa lạc tại số 50 phố Lý Quốc Sư, phường Hoàn Kiếm, thành phố Hà Nội, Chùa Lý Triều Quốc Sư (hay Đền Lý Quốc Sư) là một di tích lịch sử, kiến trúc nghệ thuật tiêu biểu giữa khu phố cổ Thăng Long. Xưa kia, nơi đây vốn là đền thờ Thiền sư Minh Không – vị Quốc sư triều Lý, người có công chữa bệnh cho vua Lý Thần Tông. Theo tư liệu lịch sử, năm 1131, vua Lý Thần Tông cho dựng nhà để Quốc sư nghỉ lại mỗi khi về kinh. Sau khi Minh Không viên tịch, nhân dân lập đền thờ để tưởng nhớ công đức của ngài. Đến năm 1932, chùa được tôn trí thêm hệ thống tượng Phật, Bồ Tát và từ đó mang tên Chùa Lý Triều Quốc Sư. Trải qua nhiều lần trùng tu, chùa vẫn lưu giữ nhiều dấu tích và hiện vật quý. Nổi bật là bia đá thời Nguyễn, trụ đá “Long Nữ thiên tài” cùng các tượng Thiền sư Minh Không, Từ Đạo Hạnh, Giác Hải và thân phụ, thân mẫu của Từ Đạo Hạnh, mang giá trị đặc sắc về lịch sử và nghệ thuật điêu khắc truyền thống. Vừa mang dấu ấn của một ngôi đền thờ nhân thần, vừa là nơi thờ Phật, Chùa Lý Triều Quốc Sư góp phần lưu giữ những lớp trầm tích văn hóa của kinh thành Thăng Long. Với những giá trị nổi bật, chùa được xếp hạng Di tích lịch sử văn hóa, kiến trúc nghệ thuật cấp quốc gia năm 1995. Nguồn: Bảo tàng Lịch sử Quốc gia
Hà Nội
32 lượt xem
Xếp hạng : Di tích cấp quốc gia
Đình Châu Mai
Đình Châu Mai nay thuộc xã Dân Hòa, thành phố Hà Nội, là công trình tín ngưỡng có giá trị về lịch sử, kiến trúc và nghệ thuật, đồng thời là nơi sinh hoạt văn hóa của cộng đồng địa phương. Theo thần phả, đình thờ Phả Tế Minh Lang thần đại tướng quân, vị tướng dưới triều Trần, có công cùng quân dân nhà Trần chống quân Nguyên – Mông xâm lược thế kỷ XIII. Ông đã chiến đấu và hy sinh tại trận Bạch Đằng, góp phần vào thắng lợi của quân dân Đại Việt. Sau khi ông mất, người dân Châu Mai tôn làm Thành hoàng và lập đình thờ phụng. Đình được xây dựng vào năm 1904, dưới triều vua Thành Thái, mang đặc trưng kiến trúc đình làng thời Nguyễn. Quần thể gồm nghi môn, sân đình, tả vu, hữu vu, đại bái và hậu cung. Nổi bật là hệ thống chạm khắc trên kiến trúc gỗ với các đề tài tứ linh, tứ quý cùng hình ảnh cá, cua, chuột sinh động, thể hiện nét đặc sắc của nghệ thuật dân gian vùng đồng bằng Bắc Bộ. Đình hiện còn lưu giữ nhiều bia đá, hoành phi, câu đối, sắc phong, thần phả và đồ thờ tự có giá trị. Lễ hội đình được tổ chức từ ngày 10 đến 14 tháng 8 âm lịch hằng năm góp phần bảo tồn và phát huy những giá trị văn hóa truyền thống của vùng đất Dân Hòa hôm nay. Nguồn: Cổng Thông tin điện tử thành phố Hà Nội
Hà Nội
85 lượt xem
Xếp hạng : Di tích cấp quốc gia
Đình Kim Mã Thượng
Đình Kim Mã Thượng nằm tại khu vực ngõ 294 phố Đội Cấn, phường Ngọc Hà, thành phố Hà Nội, là một di tích gắn với làng Kim Mã Thượng – một trong những làng cổ thuộc khu vực Thập tam trại phía Tây kinh thành Thăng Long xưa. Theo truyền thống địa phương, đình thờ Linh Lang Đại vương, vị thần được tôn thờ tại nhiều làng phía Tây kinh thành và gắn với truyền thuyết về vị hoàng tử có công đánh giặc thời Lý. Từ lâu, đình là nơi sinh hoạt tín ngưỡng và văn hóa cộng đồng của cư dân Kim Mã Thượng. Đình từng bị ảnh hưởng bởi chiến tranh và trải qua nhiều lần tu sửa. Trong khuôn viên di tích từng có Trường Tiểu học Nguyễn Bá Ngọc, ngôi trường đã gắn bó với đình trong nhiều thập kỷ trước khi chuyển sang địa điểm mới. Đây cũng là một dấu ấn đặc biệt trong lịch sử sử dụng và bảo tồn di tích giữa lòng đô thị. Hằng năm, đình tổ chức các nghi lễ và lễ hội truyền thống, trong đó có những ngày lễ tưởng niệm Linh Lang Đại vương, thu hút nhân dân địa phương tham gia. Những hoạt động này góp phần duy trì phong tục, tín ngưỡng và sự gắn kết cộng đồng. Ngày nay, Đình Kim Mã Thượng là một dấu tích quan trọng của làng Kim Mã Thượng xưa, góp phần lưu giữ những giá trị lịch sử, văn hóa và tín ngưỡng của khu vực phía Tây Thăng Long trong không gian Hà Nội hiện đại. Nguồn: Di tích Đình làng Kim Mã Thượng (phường Ngọc Hà)
Hà Nội
168 lượt xem
Xếp hạng : Di tích cấp quốc gia
Đình Kim Mã Hạ
Đình Kim Mã Hạ nằm tại số 61 phố Kim Mã, nay thuộc phường Giảng Võ, thành phố Hà Nội, là di tích lịch sử, kiến trúc nghệ thuật gắn với lịch sử làng Kim Mã xưa. Theo thư tịch, sắc phong và thần phả, đình thờ ba vị Thành hoàng là Bố Cái Đại vương Phùng Hưng, Linh Lang Đại vương và Thái tể Hoàng Phúc Trung. Trong đó, Phùng Hưng là vị anh hùng dân tộc thế kỷ VIII, người đã lãnh đạo nhân dân nổi dậy chống chính quyền đô hộ nhà Đường, giành quyền làm chủ ở Tống Bình. Nhân dân trại Mã xưa tôn ông làm Thành hoàng và lập đình thờ phụng. Đình từng bị thực dân Pháp phá hủy, sau đó được sửa chữa và khôi phục làm nơi thờ tự. Di tích hiện còn văn bia dựng năm 1875 ghi lại những thông tin về Phùng Hưng và làng Kim Mã, cùng sắc phong, thần phả và một cỗ ngai có niên đại thế kỷ XIX. Cách đình khoảng 500 m còn có lăng Phùng Hưng, cũng là một di tích lịch sử. Dù kiến trúc đã có nhiều thay đổi, địa điểm đình vẫn gắn với lịch sử làng Kim Mã và những dấu tích, truyền thuyết về khu vực phía Tây kinh thành Thăng Long, trong đó có câu chuyện về nơi luyện ngựa của cung đình thời Lý. Đình Kim Mã Hạ được xếp hạng di tích lịch sử, kiến trúc nghệ thuật năm 1990. Ngày nay, di tích là nơi lưu giữ những giá trị lịch sử, tín ngưỡng và ký ức văn hóa của làng Kim Mã xưa giữa không gian đô thị Hà Nội. Nguồn: Hà Nội Danh thắng và Di tích
Hà Nội
158 lượt xem
Xếp hạng : Di tích cấp quốc gia
Đền Sơn Hải
Đền Sơn Hải, tên chữ là Sơn Hải linh từ, hiện ở số 16, ngõ 53 đường Bạch Đằng, phường Hồng Hà, thành phố Hà Nội, bên cầu Chương Dương và hướng ra sông Hồng. Theo tư liệu của Bảo tàng Lịch sử Quốc gia, đền thờ Quốc công tiết chế Hưng Đạo Đại vương Trần Quốc Tuấn; đồng thời thờ bốn người con trai của Ngài gồm Trần Quốc Nghiễn, Trần Quốc Hiến, Trần Quốc Tảng, Trần Quốc Uất cùng 18 vị tướng tài danh thời Trần. Theo tư liệu tại đền, năm 1785, cư dân các làng vạn chài ven sông đã dựng đền thờ Đức Thánh Trần. Đền từng nằm trên khu vực bãi sông Hồng, gắn với đời sống của cộng đồng cư dân làm nghề chài lưới. Năm 1946, đền bị cháy trong chiến tranh, các bài vị, tượng thờ và đồ tế tự được người dân đưa xuống thuyền đinh để tiếp tục gìn giữ. Đến năm 1984, đền được xây dựng lại trên khu đất hiện nay và các đồ thờ được rước lên bờ. Không gian thờ tự của đền thể hiện rõ tín ngưỡng tôn thờ các nhân vật lịch sử thời Trần. Gian giữa thờ Trần Hưng Đạo cùng Yết Kiêu, Dã Tượng và bốn người con trai; hai bên tiền tế thờ 18 vị tướng nhà Trần. Hậu cung phối thờ Trúc Lâm Tam Tổ gồm Trần Nhân Tông, Pháp Loa và Huyền Quang, cùng một số nhân vật khác của triều Trần. Hằng năm, đền có các ngày lễ, ngày giỗ tưởng niệm Đức Thánh Trần và các nhân vật được thờ tại đây, tiêu biểu là ngày 20 tháng 8 – ngày giỗ Trần Hưng Đạo. Với lịch sử hình thành gắn với cộng đồng cư dân ven sông và hệ thống thờ tự phong phú, Đền Sơn Hải là một địa điểm có giá trị về lịch sử, văn hóa và tín ngưỡng trên không gian ven sông Hồng của Hà Nội. Nguồn: Bảo tàng Lịch sử Quốc gia
Hà Nội
183 lượt xem
Xếp hạng : Di tích cấp tỉnh
Đình Tân Khai
Đình Tân Khai, còn gọi là đình Thái Cam, nằm tại số 44 phố Hàng Vải, khu vực phố cổ Hà Nội. Theo văn bia, đình được dựng vào năm Minh Mệnh thứ 3 (1822), cùng thời điểm xây dựng chùa Thái Cam. Đình thờ ba vị Thành hoàng là thần Tô Lịch, thần Bạch Mã và thần Thiết Lâm – những vị thần gắn với quá trình hình thành kinh đô Thăng Long và được nhân dân tôn là những vị thần bảo hộ kinh thành. Trong đó, thần Tô Lịch là vị Thành hoàng tiêu biểu của kinh đô; thần Bạch Mã, hay Long Đỗ, gắn với đền Bạch Mã; còn thần Thiết Lâm được cho là bắt nguồn từ tín ngưỡng thờ các lực lượng tự nhiên của người Việt cổ. Trải qua gần hai thế kỷ, đình Tân Khai đã có nhiều thay đổi. Nhà Tiền tế không còn, hiện di tích chủ yếu còn Hậu cung xây theo kiểu chữ Công, cùng sân đình và cổng chung với chùa Thái Cam. Trên cổng có cuốn thư ghi bốn chữ Hán “Tân Khai Linh Từ”. Không chỉ mang giá trị kiến trúc, đình còn là nơi lưu giữ những dấu ấn về tín ngưỡng dân gian và lịch sử Thăng Long, thể hiện lòng tôn kính của người dân đối với các vị thần bảo hộ kinh đô. Nguồn: Tạp chí Người Hà Nội
Hà Nội
393 lượt xem
Xếp hạng : Di tích cấp quốc gia
Đình làng Phú Lương
Đình làng Phú Lương, xã Quảng Phú Cầu, huyện Ứng Hòa nay là xã Thượng Phúc, Hà Nội, là Di tích lịch sử - văn hóa Quốc gia, được xếp hạng từ năm 1993. Đình là trung tâm sinh hoạt tín ngưỡng, văn hóa của cộng đồng địa phương và gắn với nhiều giá trị lịch sử, nghệ thuật đặc sắc. Đình thờ tướng Bạch Lợi, danh tướng thời Hùng Vương thứ 18. Theo truyền thuyết, ông cùng Tản Viên Sơn Thánh, Cao Sơn và Quý Minh có công đánh giặc Thục, bảo vệ bờ cõi. Trong cuộc hành quân, Bạch Lợi chọn Phú Lương làm nơi đóng quân và hóa tại đây. Để tưởng nhớ công lao của ông, người dân lập đình và tôn làm Thành hoàng làng. Di tích hiện còn lưu giữ thần phả niên hiệu Hồng Phúc năm thứ 3 (1674) cùng 7 đạo sắc phong. Về kiến trúc, đình được xây theo kiểu chữ Đinh, gồm 5 gian đại bái và 3 gian hậu cung. Nổi bật là những mảng chạm khắc gỗ tinh tế với các đề tài tứ linh, tứ quý và “long ngư hí thủy”, thể hiện vẻ đẹp sinh động của nghệ thuật kiến trúc đình làng truyền thống. Hằng năm, vào mùng 7 tháng Giêng, lễ hội đình được tổ chức với nghi thức rước thần, rước Mẫu cùng nhiều trò chơi dân gian như đấu vật, đánh đu, bắt vịt, đấu gà. Nguồn: Tạp chí Người Hà Nội
Hà Nội
350 lượt xem
Xếp hạng : Di tích cấp quốc gia
Đình Phú Diễn (Đại Thanh)
Đình Phú Diễn Nằm tại xã Hữu Hòa, huyện Thanh Trì, bây giờ là xã Đại Thanh, TP Hà Nội. Đình Phú Diễn là di tích lịch sử, kiến trúc nghệ thuật gắn với những dấu ấn quan trọng của vùng đất địa phương. Đình thờ hai Thành hoàng làng là vua Lê Đại Hành và tướng Trần Thông, người quê Phú Diễn. Theo truyền thuyết, trên đường hành quân lên phía Bắc chống giặc, vua Lê Đại Hành từng dừng chân săn bắn tại vùng đất này. Để ghi nhớ sự kiện, làng từng mang tên “Đại Hành”. Đình hiện còn lưu giữ thần phả “Phú Diễn Lê đế phả lục”, do Nguyễn Bính soạn năm 1572 và được sao lại năm 1710, ghi chép về cuộc đời, sự nghiệp của vua Lê Đại Hành. Đình có quy mô không lớn nhưng mang nhiều nét kiến trúc và nghệ thuật đặc sắc. Đại đình gồm 5 gian, phía sau là hậu cung 2 gian. Các cấu kiện gỗ được chạm khắc hình rồng, lá, vân mây và nhiều đề tài tứ linh, tứ quý. Trong khuôn viên còn có các cột biểu, nghê đá, hổ đá, tạo nên vẻ cổ kính và linh thiêng cho di tích. Đình hiện bảo lưu nhiều cổ vật quý như tượng thú đá, hạc gỗ, kiệu, long ngai, hương án, bát hương, bát bửu, 10 đạo sắc phong, thần phả và các bia cổ. Hằng năm, lễ hội diễn ra từ ngày 7 đến 9 tháng 3 âm lịch, với nhiều hoạt động dân gian như múa rồng, đấu vật, bơi chải, ca trù, múa rối nước và các trò chơi truyền thống. Nguồn: Hà Nội Danh thắng và Di tích
Hà Nội
409 lượt xem
Xếp hạng : Di tích cấp quốc gia
Đình làng Phú Diễn
Đình làng Phú Diễn Nằm tại làng Phú Diễn, phường Từ Liêm, thành phố Hà Nội, đình làng Phú Diễn là di tích kiến trúc nghệ thuật tiêu biểu, gắn với lịch sử hình thành và truyền thống văn hóa của vùng đất Phú Diễn xưa. Đây cũng là một vùng quê nổi tiếng với truyền thống hiếu học, từng có hai vị Tiến sĩ cùng nhiều người đỗ đạt qua các triều đại. Đình thờ Bạch Hạc Tam Giang, tức tướng Đào Trường, nhân vật được truyền thuyết gắn với thời Hùng Vương, có công chỉ huy thủy quân đánh giặc, bảo vệ đất nước. Trải qua thời gian, hình tượng vị Thành hoàng trở thành biểu tượng gắn kết cộng đồng và được nhân dân Phú Diễn tôn kính, phụng thờ. Về kiến trúc, đình được xây theo kiểu chữ “Công”, gồm đại đình, ống muống và hậu cung. Đại đình 5 gian, hậu cung 3 gian, các cấu kiện gỗ được chạm khắc công phu với những đề tài quen thuộc của nghệ thuật truyền thống như tứ linh, tứ quý, rồng, hoa lá và cảnh sinh hoạt dân gian. Những đường nét chạm khắc không chỉ tạo nên vẻ đẹp cho công trình mà còn phản ánh quan niệm thẩm mỹ và đời sống tinh thần của cư dân vùng đồng bằng Bắc Bộ. Đình hiện còn lưu giữ nhiều di vật có giá trị như sắc phong, thần phả, bia đá, long ngai, kiệu, hạc, hương án, hoành phi, câu đối và cửa võng. Hằng năm, lễ hội đình được tổ chức vào ngày 14 và 15 tháng 3 âm lịch, với nghi thức rước kiệu, lấy nước tại giếng cổ cùng nhiều hoạt động văn hóa truyền thống. Với sự kết hợp hài hòa giữa giá trị lịch sử, tín ngưỡng và nghệ thuật kiến trúc, đình làng Phú Diễn không chỉ là nơi tưởng nhớ Thành hoàng mà còn là một không gian lưu giữ ký ức, truyền thống và bản sắc văn hóa của làng Phú Diễn trong dòng chảy lịch sử Thăng Long – Hà Nội. Nguồn: Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội
Hà Nội
428 lượt xem
Xếp hạng : Di tích cấp quốc gia