Di tích lịch sử
Việt Nam
Đình Kim Mã Hạ
Đình Kim Mã Hạ nằm tại số 61 phố Kim Mã, nay thuộc phường Giảng Võ, thành phố Hà Nội, là di tích lịch sử, kiến trúc nghệ thuật gắn với lịch sử làng Kim Mã xưa. Theo thư tịch, sắc phong và thần phả, đình thờ ba vị Thành hoàng là Bố Cái Đại vương Phùng Hưng, Linh Lang Đại vương và Thái tể Hoàng Phúc Trung. Trong đó, Phùng Hưng là vị anh hùng dân tộc thế kỷ VIII, người đã lãnh đạo nhân dân nổi dậy chống chính quyền đô hộ nhà Đường, giành quyền làm chủ ở Tống Bình. Nhân dân trại Mã xưa tôn ông làm Thành hoàng và lập đình thờ phụng. Đình từng bị thực dân Pháp phá hủy, sau đó được sửa chữa và khôi phục làm nơi thờ tự. Di tích hiện còn văn bia dựng năm 1875 ghi lại những thông tin về Phùng Hưng và làng Kim Mã, cùng sắc phong, thần phả và một cỗ ngai có niên đại thế kỷ XIX. Cách đình khoảng 500 m còn có lăng Phùng Hưng, cũng là một di tích lịch sử. Dù kiến trúc đã có nhiều thay đổi, địa điểm đình vẫn gắn với lịch sử làng Kim Mã và những dấu tích, truyền thuyết về khu vực phía Tây kinh thành Thăng Long, trong đó có câu chuyện về nơi luyện ngựa của cung đình thời Lý. Đình Kim Mã Hạ được xếp hạng di tích lịch sử, kiến trúc nghệ thuật năm 1990. Ngày nay, di tích là nơi lưu giữ những giá trị lịch sử, tín ngưỡng và ký ức văn hóa của làng Kim Mã xưa giữa không gian đô thị Hà Nội. Nguồn: Hà Nội Danh thắng và Di tích
Hà Nội
184 lượt xem
Xếp hạng : Di tích cấp quốc gia
Đền thờ Dương Đình Nghệ
Đền thờ Dương Đình Nghệ nằm tại làng Dương Xá (làng Giàng), nay thuộc phường Hàm Rồng, tỉnh Thanh Hóa, là di tích lịch sử gắn với Dương Đình Nghệ – vị hào trưởng, danh tướng có công lớn trong cuộc đấu tranh giành lại nền tự chủ của dân tộc thế kỷ X. Dương Đình Nghệ vốn là tướng của họ Khúc. Sau khi chính quyền họ Khúc thất bại, ông trở về Dương Xá, tập hợp lực lượng, chiêu nạp hào kiệt và xây dựng căn cứ. Năm 931, từ quê hương, Dương Đình Nghệ đưa quân ra Bắc, bao vây và đánh chiếm thành Đại La, đánh tan quân Nam Hán do Trình Bảo chỉ huy. Chiến thắng này góp phần khôi phục nền tự chủ của đất nước, tạo tiền đề quan trọng cho chiến thắng Bạch Đằng năm 938 của Ngô Quyền, con rể ông. Dương Đình Nghệ bị Kiều Công Tiễn sát hại năm 937. Sau khi mất, ông được nhân dân quê hương tôn làm Phúc thần và lập đền thờ để tưởng nhớ công lao. Đền được Nhà nước xếp hạng Di tích lịch sử - văn hóa cấp quốc gia năm 1996. Trải qua nhiều lần tu bổ, đền vẫn giữ được vẻ cổ kính, uy nghiêm và lưu giữ nhiều hiện vật có giá trị như tượng voi quỳ, ngựa đá, đôi phỗng đá và bia đá ghi công đức. Bên cạnh đền là chùa Phúc Hưng, tạo thành không gian văn hóa, tín ngưỡng gắn với lịch sử vùng Dương Xá. Hằng năm, lễ hội đền Dương Đình Nghệ được tổ chức vào mùa xuân, thu hút nhân dân và du khách về tưởng niệm vị danh tướng có công đánh đuổi quân Nam Hán, góp phần mở ra thời kỳ tự chủ của dân tộc. Nguồn: Trang thông tin điện tử phường Hàm Rồng
Thanh Hóa
180 lượt xem
Xếp hạng : Di tích cấp quốc gia
Đền thờ Trạng nguyên Nguyễn Hiền
Đền thờ Trạng nguyên Nguyễn Hiền nằm tại thôn Dương A, xã Nam Hồng, tỉnh Ninh Bình, là di tích lịch sử - văn hóa gắn với cuộc đời và sự nghiệp của Nguyễn Hiền, vị Trạng nguyên trẻ tuổi nhất trong lịch sử khoa bảng Việt Nam. Nguyễn Hiền sinh năm 1235 tại làng Dương Miện xưa. Xuất thân trong hoàn cảnh khó khăn nhưng sớm nổi tiếng thông minh, ham học, năm 1247, khi mới 13 tuổi, ông đỗ Trạng nguyên dưới triều Trần Thái Tông. Sau khi ra làm quan, Nguyễn Hiền được triều đình trọng dụng, có nhiều đóng góp trong việc bang giao, quân sự và trị thủy. Ông mất năm 1255 khi tuổi đời còn rất trẻ. Sau đó, triều đình cho lập đền thờ tại quê nhà, nhân dân tôn ông làm Thành hoàng để tưởng nhớ tài năng và công lao của vị hiền tài. Trải qua nhiều lần tu bổ, di tích vẫn lưu giữ những nét kiến trúc truyền thống của vùng đồng bằng Bắc Bộ. Đền có bố cục “tiền chữ Nhất - hậu chữ Đinh”, gồm tiền đường, cung đệ nhị và cung cấm. Hệ thống khung gỗ lim cùng các mảng chạm khắc như long ẩn vân, cá hóa long, trúc hóa long; cửa gỗ lim chạm tứ quý và các sắc phong, câu đối, đại tự góp phần tạo nên giá trị lịch sử, nghệ thuật của di tích. Hằng năm, vào mồng 10 tháng Giêng, đền tổ chức lễ khai bút đầu xuân với sự tham gia của nhân dân, giáo viên và học sinh. Hoạt động này thể hiện sự tri ân tiền nhân, đồng thời góp phần gìn giữ và lan tỏa truyền thống hiếu học của quê hương. Với giá trị về lịch sử, kiến trúc và giáo dục truyền thống, Đền thờ Trạng nguyên Nguyễn Hiền là một điểm đến văn hóa tiêu biểu của xã Nam Hồng, góp phần giới thiệu truyền thống khoa bảng và tinh thần trọng học, trọng tài của vùng đất Ninh Bình. Nguồn: Trang thông tin điện tử Văn nghệ Ninh Bình
Ninh Bình
140 lượt xem
Xếp hạng : Di tích cấp quốc gia
Đền Sơn Hải
Đền Sơn Hải, tên chữ là Sơn Hải linh từ, hiện ở số 16, ngõ 53 đường Bạch Đằng, phường Hồng Hà, thành phố Hà Nội, bên cầu Chương Dương và hướng ra sông Hồng. Theo tư liệu của Bảo tàng Lịch sử Quốc gia, đền thờ Quốc công tiết chế Hưng Đạo Đại vương Trần Quốc Tuấn; đồng thời thờ bốn người con trai của Ngài gồm Trần Quốc Nghiễn, Trần Quốc Hiến, Trần Quốc Tảng, Trần Quốc Uất cùng 18 vị tướng tài danh thời Trần. Theo tư liệu tại đền, năm 1785, cư dân các làng vạn chài ven sông đã dựng đền thờ Đức Thánh Trần. Đền từng nằm trên khu vực bãi sông Hồng, gắn với đời sống của cộng đồng cư dân làm nghề chài lưới. Năm 1946, đền bị cháy trong chiến tranh, các bài vị, tượng thờ và đồ tế tự được người dân đưa xuống thuyền đinh để tiếp tục gìn giữ. Đến năm 1984, đền được xây dựng lại trên khu đất hiện nay và các đồ thờ được rước lên bờ. Không gian thờ tự của đền thể hiện rõ tín ngưỡng tôn thờ các nhân vật lịch sử thời Trần. Gian giữa thờ Trần Hưng Đạo cùng Yết Kiêu, Dã Tượng và bốn người con trai; hai bên tiền tế thờ 18 vị tướng nhà Trần. Hậu cung phối thờ Trúc Lâm Tam Tổ gồm Trần Nhân Tông, Pháp Loa và Huyền Quang, cùng một số nhân vật khác của triều Trần. Hằng năm, đền có các ngày lễ, ngày giỗ tưởng niệm Đức Thánh Trần và các nhân vật được thờ tại đây, tiêu biểu là ngày 20 tháng 8 – ngày giỗ Trần Hưng Đạo. Với lịch sử hình thành gắn với cộng đồng cư dân ven sông và hệ thống thờ tự phong phú, Đền Sơn Hải là một địa điểm có giá trị về lịch sử, văn hóa và tín ngưỡng trên không gian ven sông Hồng của Hà Nội. Nguồn: Bảo tàng Lịch sử Quốc gia
Hà Nội
211 lượt xem
Xếp hạng : Di tích cấp tỉnh
Chùa Sơn Hải
Chùa Sơn Hải còn được người dân địa phương gọi là Đền Nẻ hoặc gắn liền với địa danh cổ Gia Đôi, là một di tích lịch sử và văn hóa tâm linh nổi tiếng, tọa lạc tại xóm Đông Sơn, xã Hải Lộc, tỉnh Nghệ An. Chùa được xây dựng vào thời Nguyễn tại xã La Hoàng, tổng La Hoàng, huyện Chân Lộc xưa. Chùa Sơn Hải thờ Phật, Bồ-tát theo hệ phái Phật giáo Bắc tông. Trong quá trình lịch sử, do chiến tranh và sự biến đổi của các công trình tín ngưỡng trong vùng, nhân dân đã đưa long ngai, bài vị và tượng thờ từ một số đền, miếu về phối thờ tại chùa. Hiện chùa còn thờ các vị như Tam Tòa Thánh Mẫu, Tứ Vị Thánh Nương, Cao Sơn Cao Các, Sát Hải Đại vương Hoàng Tá Thốn và Bạch Y Công chúa. Về kiến trúc, Chùa Sơn Hải hiện còn các hạng mục có nguồn gốc từ thời Nguyễn. Trong đó, tam quan là một công trình kiến trúc gốc còn khá nguyên vẹn, cùng hệ thống hạ điện, trung điện và thượng điện. Chùa cũng lưu giữ nhiều hiện vật cổ như tượng Phật, tượng thần, hương án, hoành phi, đại tự, góp phần phản ánh lịch sử hình thành và đời sống tín ngưỡng của cộng đồng cư dân địa phương. Không chỉ là nơi thờ tự, Chùa Sơn Hải còn là không gian sinh hoạt văn hóa cộng đồng. Hằng năm, bên cạnh các nghi lễ như Phật Đản, Vu Lan và lễ giỗ Đức Thánh Mẫu, tại đây còn duy trì một số hoạt động hội truyền thống như cờ người, kéo co, đi cà kheo, chọi gà... Những hoạt động này góp phần bảo tồn phong tục, tạo không gian giao lưu văn hóa và đáp ứng nhu cầu tín ngưỡng của người dân, du khách. Nguồn: Báo Nghệ An
Nghệ An
151 lượt xem
Xếp hạng : Di tích cấp tỉnh
Phủ Đàng Cao
Phủ Đàng Cao – dấu ấn kiến trúc độc đáo giữa vùng quê xứ Nghệ. Giữa cánh đồng Am, xã Đại Đồng, tỉnh Nghệ An, Phủ Đàng Cao là một di tích lịch sử – kiến trúc nghệ thuật có giá trị, gắn với lịch sử dòng họ Nguyễn Cảnh và vùng Đại Đồng. Di tích được hình thành từ thời Lê Trung Hưng, là nơi nhân dân địa phương phụng thờ ba danh tướng họ Nguyễn Cảnh có công với đất nước: Thái phó Tấn quốc công Nguyễn Cảnh Hoan, Cường quận công Nguyễn Cảnh Vạn và Phó nham hầu Nguyễn Cảnh Yên. Phủ có khuôn viên rộng gần 2.000 m², gồm các hạng mục chính như nghi môn, hạ điện, trung điện, thượng điện, sân và hồ sen. Trong đó, nổi bật nhất là nghi môn với kiến trúc ba tầng, được xây dựng trong giai đoạn 1938–1941. Công trình kết hợp hài hòa các yếu tố kiến trúc phương Đông với ảnh hưởng kiến trúc Âu – Pháp, tạo nên diện mạo đặc biệt so với nhiều nghi môn truyền thống ở xứ Nghệ. Nghi môn gồm lầu, trụ biểu, tượng canh, cột đèn và nhiều mảng trang trí. Các họa tiết rồng, nghê, mây, hoa lá, tứ linh, tứ quý được đắp nổi công phu trên tường, cột và các bộ phận kiến trúc. Lầu nghi môn cao hơn 10 m, có ba tầng, các cửa và mái được trang trí với nhiều hoa văn mang dấu ấn nghệ thuật của thời kỳ xây dựng. Bên trong phủ, các công trình hạ điện, trung điện và thượng điện vẫn lưu giữ nhiều chi tiết chạm khắc trên cột, xà, cổ nghé, ván cửa với các đề tài vân mây, hoa lá, rồng và tứ linh. Di tích cũng còn lưu giữ một số sắc phong, khám thờ, hương án, lư hương và các đồ thờ tự, góp phần phản ánh lịch sử tín ngưỡng cũng như giá trị nghệ thuật của di tích. Với lịch sử lâu đời, không gian tín ngưỡng trang nghiêm và đặc biệt là nghi môn có kiến trúc hiếm thấy, Phủ Đàng Cao là một điểm đến giàu giá trị văn hóa của vùng Thanh Chương xưa. Nguồn: Báo Nghệ An
Nghệ An
184 lượt xem
Xếp hạng : Di tích cấp quốc gia
Đền Phấn Động
Đền Phấn Động nằm tại thôn Phấn Động, xã Tam Đa, tỉnh Bắc Ninh, bên dòng Sông Cầu. Đây là một trong những di tích quan trọng thuộc không gian phòng tuyến sông Như Nguyệt, gắn với cuộc kháng chiến chống quân Tống của quân dân nhà Lý vào thế kỷ XI. Theo tư liệu về phòng tuyến Như Nguyệt, khu vực xã Tam Đa nằm trong hệ thống các địa điểm lịch sử gắn với tuyến phòng thủ do Lý Thường Kiệt tổ chức trên sông Như Nguyệt (nay là sông Cầu) trong cuộc kháng chiến năm 1075–1077. Đền Phấn Động là một trong những điểm di tích tiêu biểu của khu vực này. Đền được xếp hạng di tích lịch sử cấp quốc gia theo Quyết định số 28-VH/QĐ ngày 18/1/1988. Theo danh mục di tích hiện hành của xã Tam Đa, đền Phấn Động và chùa Phấn Động (Đông Quy tự) đều là di tích quốc gia, cùng nằm tại thôn Phấn Động. Với vị trí bên dòng Sông Cầu và giá trị gắn với phòng tuyến Như Nguyệt, Đền Phấn Động là địa chỉ có ý nghĩa trong việc tìm hiểu lịch sử chống ngoại xâm thời Lý, đồng thời là một điểm sinh hoạt văn hóa, tín ngưỡng của cộng đồng địa phương. Nguồn: Cổng thông tin điện tử xã Tam Đa
Bắc Ninh
194 lượt xem
Xếp hạng : Di tích cấp quốc gia
Di tích khảo cổ Xóm Rền
Di tích khảo cổ Xóm Rền nằm tại xã Gia Thanh, huyện Phù Ninh, tỉnh Phú Thọ, là một địa điểm quan trọng trong nghiên cứu văn hóa Phùng Nguyên, có niên đại khoảng 3.500–4.000 năm. Di tích được giới khảo cổ học biết đến từ năm 1968 và đã trải qua nhiều đợt khai quật, qua đó phát hiện số lượng lớn hiện vật phản ánh đời sống của cư dân cổ. Các hiện vật tìm thấy tại Xóm Rền khá phong phú, gồm công cụ sản xuất, vũ khí, đồ trang sức và đồ dùng sinh hoạt bằng đá, gốm. Đáng chú ý là nha chương – loại di vật quý hiếm của văn hóa Phùng Nguyên. Các cuộc khai quật cũng phát hiện những ngôi mộ cổ, trong đó có mộ còn lưu giữ di cốt người, cung cấp nguồn tư liệu có giá trị cho việc nghiên cứu nhân chủng học và cư dân thời kỳ này. Những phát hiện tại Xóm Rền góp phần làm rõ đời sống vật chất và kỹ thuật của cư dân Phùng Nguyên, đồng thời bổ sung tư liệu về giai đoạn đầu của thời đại kim khí và quá trình hình thành văn hóa thời Hùng Vương dựng nước. Với giá trị khảo cổ đặc biệt, Xóm Rền là điểm đến phù hợp cho những hành trình tìm hiểu lịch sử, khảo cổ và nguồn cội văn hóa vùng đất Phú Thọ. Nguồn: Báo Nhân Dân
Phú Thọ
122 lượt xem
Xếp hạng : Di tích cấp quốc gia
Đình, chùa Hổ Lao
Đình, chùa Hổ Lao nằm tại xã Tân Việt, thị xã Đông Triều, tỉnh Quảng Ninh, là cụm di tích lịch sử – văn hóa gắn với những dấu mốc quan trọng của phong trào cách mạng ở vùng Đông Triều. Ngày 8/6/1945, tại đây, Việt Minh tổ chức mít tinh tuyên bố thành lập Chiến khu Trần Hưng Đạo (Đệ tứ Chiến khu Đông Triều) và Ủy ban Quân sự cách mạng. Trong thời kỳ tiền khởi nghĩa, đình và chùa Hổ Lao cùng khu vực Bắc Mã trở thành một trong những địa điểm hoạt động của lực lượng cách mạng. Trải qua chiến tranh và thời gian, di tích nhiều lần bị hư hại và được trùng tu, tôn tạo. Năm 2001, đình – chùa Hổ Lao được công nhận là Di tích lịch sử văn hóa cấp quốc gia. Cụm di tích hiện gồm đình, chùa, nhà bia tưởng niệm cùng khuôn viên cây xanh, tạo nên không gian thanh tĩnh, phù hợp cho tham quan và tìm hiểu lịch sử. Hằng năm, lễ hội đình – chùa Hổ Lao được tổ chức vào rằm tháng Giêng, với các nghi lễ rước, tế lễ, dâng hương tưởng niệm và nhiều hoạt động văn hóa dân gian như kéo co, gói bánh chưng, biểu diễn văn nghệ. Ngày nay, đình, chùa Hổ Lao là điểm đến văn hóa – lịch sử trong hành trình khám phá vùng đất Đông Triều, đồng thời góp phần kết nối với hệ thống di tích nhà Trần như Đền An Sinh, khu lăng mộ các vua Trần, chùa Quỳnh Lâm, chùa Ngọa Vân và Hồ Thiên. Nguồn: Báo Quảng Ninh
Quảng Ninh
219 lượt xem
Xếp hạng : Di tích cấp quốc gia
Núi Hàm Rồng
Núi Hàm Rồng nằm bên bờ sông Mã, là một trong những danh thắng tiêu biểu của xứ Thanh, gắn liền với cảnh quan thiên nhiên, văn hóa và lịch sử vùng đất Thanh Hóa. Dãy núi gồm nhiều ngọn nối tiếp, uốn lượn theo dòng sông, trong đó ngọn cuối có hình dáng như đầu rồng đang vươn mình ngậm ngọc nên được gọi là Hàm Rồng hay Long Hạm. Đối diện núi qua sông Mã là núi Ngọc, tạo nên cảnh quan “rồng vờn ngọc” đặc trưng. Trong quần thể núi Hàm Rồng có động Long Quang và động Tiên Sơn. Động Long Quang từng là nơi lưu dấu thơ văn của nhiều tao nhân mặc khách, trong đó có Nguyễn Trãi và Lê Thánh Tông. Động Tiên Sơn có hệ thống nhiều tầng với những khối nhũ đá mang hình thù đa dạng, gắn với các câu chuyện dân gian về Phật và Tiên. Không chỉ có giá trị về cảnh quan, Hàm Rồng còn là không gian văn hóa – lịch sử quan trọng của Thanh Hóa. Hình ảnh núi Hàm Rồng – sông Mã – cầu Hàm Rồng đã trở thành biểu tượng gắn với cuộc chiến đấu bảo vệ cầu trong những năm kháng chiến chống Mỹ. Khu vực này cũng nằm gần làng cổ Đông Sơn – nơi gắn với nền văn hóa Đông Sơn và những phát hiện khảo cổ học có giá trị. Ngày nay, núi Hàm Rồng là điểm đến kết hợp tham quan danh thắng, khám phá hang động và tìm hiểu lịch sử, văn hóa của xứ Thanh. Nguồn: Báo Công lý
Thanh Hóa
217 lượt xem
Xếp hạng : Di tích cấp quốc gia