Lễ hội Cầu Ngư ở Bình Định

Lễ hội Cầu Ngư ở Bình Định là nét văn hóa tâm linh đặc sắc của ngư dân miền biển, thờ cúng Cá Ông (Thần Nam Hải), cầu mong mưa thuận gió hòa, đánh bắt bội thu, và bình an ra khơi, với các nghi lễ trang trọng (Nghinh Ông, tế lễ) và phần hội sôi động (bả trạo, hát bài chòi, trò chơi dân gian) diễn ra chủ yếu vào tháng 2 & 3 âm lịch, tiêu biểu nhất là ở Nhơn Hải (Quy Nhơn) and Lộ Diêu (Hoài Nhơn). Nhiều lễ hội Cầu Ngư ở đây đã được công nhận là Di sản Văn hóa Phi vật thể Quốc gia, thu hút đông đảo người dân và du khách. 

Đặc điểm chính

• Ý nghĩa: Thể hiện lòng biết ơn sâu sắc với biển cả và Cá Ông, cầu mong quốc thái dân an, mùa màng bội thu, ngư dân vươn khơi bình an, ấm no.
• Thời gian: Thường diễn ra vào khoảng tháng 2, tháng 3 âm lịch hàng năm, trùng với chu kỳ đánh bắt hải sản
• Địa điểm: Phổ biến ở các làng chài như Nhơn Hải (TP Quy Nhơn), Lộ Diêu (Hoài Nhơn), Đầm Xương Lý (Quy Nhơn), và các vùng biển khác. 

Phần Lễ (Trang trọng, tâm linh)

• Nghinh Ông (Nghinh Thần Nam Hải nhập điện): Nghi thức rước bài vị Cá Ông về Lăng.
• Tế lễ: Lễ tế Xuân, tế Thần Nam Hải, hát thứ lễ (hát bội).
• Rước thần: Rước bài vị ra biển "du ngoạn" một vòng.
• Nghi thức độc đáo: Hát Bả trạo (mô phỏng lao động) và Múa gươm. 

Phần Hội (Sôi động, vui tươi)

• Biểu diễn nghệ thuật: Hát Bả trạo, Múa lân, hát bội (tuồng), diễn xướng Bài chòi cổ.
• Trò chơi dân gian: Đua thuyền rồng, kéo co, bơi thúng, lắc thúng, đập ấm, gánh cát.
• Hoạt động khác: Triển lãm ảnh, gian hàng ẩm thực làng chài, diễu hành ra quân đánh bắt. 

Giá trị văn hóa

• Là di sản văn hóa phi vật thể quốc gia (như Cầu Ngư Nhơn Hải, Đầm Xương Lý).
• Gắn liền với văn hóa tín ngưỡng thờ Cá Ông của ngư dân miền Trung Việt Nam.
• Góp phần bảo tồn truyền thống, gắn kết cộng đồng và phát triển du lịch địa phương.