Lễ hội Gầu Tào (Grâuk Taox Cha)

Độc đáo Lễ hội Gầu Tào của người Mông ở Lai Châu

Lễ hội Gầu Tào là Lễ hội lớn nhất và có quy mô cộng đồng, gắn với đời sống tâm linh, tinh thần của cộng đồng người Mông.

Lễ hội Gầu Tào là dịp để người Mông bày tỏ lòng biết ơn đối với tổ tiên, thần linh đã ban cho người dân sức khỏe, mùa màng bội thu, gia súc đầy chuồng. Cầu mong một năm mới an khang thịnh vượng, mưa thuận gió hòa, cùng nhau gặp gỡ, vui chơi, hát các điệu hát giao duyên và cùng nhau múa khèn, say bên những chén rượu đầu xuân.

Lễ hội gồm phần lễ và phần hội với nhiều nội dung phong phú, đa dạng, mang đậm bản sắc văn hóa dân tộc Mông như: lễ cúng cây nêu; thi giã bánh giầy, nấu mèn mén, thắng cố; thi cày ruộng; leo cột, chơi các trò chơi dân gian…

Lễ hội Gầu Tào (Grâuk Taox Cha) là di sản văn hóa độc đáo và tiêu biểu của dân tộc Mông, luôn được người dân nơi đây trông chờ vào dịp đầu Xuân. “Gầu Tào” theo tiếng Mông có nghĩa là “chơi ngoài trời” hay “hội chơi đồi,” thường được đồng bào dân tộc Mông tổ chức từ mùng 8 Tết đến ngày 15 tháng Giêng.

Theo truyền thống, Lễ hội Gầu Tào bắt nguồn từ việc cầu phúc, tạ trời đất, thần linh phù hộ, cầu phúc, cầu lộc cho người dân một năm mới mùa màng bội thu, người người khỏe mạnh, nhà nhà có cuộc sống ấm no, hạnh phúc.

Lễ hội Gầu Tào thường diễn ra phần lễ và phần hội. Phần lễ là nghi thức cúng cây nêu. Phần hội là những trò chơi mang tính cộng đồng, thể hiện sự gắn bó, đoàn kết của đồng bào dân tộc Mông.

Ở phần lễ với nghi thức cúng khai hội và nghi thức hát lý mở màn, múa nhạc cụ. Phần hội diễn ra với nhiều nội dung phong phú, đa dạng, đậm đà bản sắc văn hóa dân tộc Mông như thi văn nghệ, nấu thắng cố, giã bánh giầy, các trò chơi bịt mắt đánh chiêng, bịt mắt bắt vịt, ném pao, leo cây nêu và thi đấu môn thể thao dân gian truyền thống...

Lễ hội là dịp để nhân dân các dân tộc trên địa bàn Lai Châu cùng giao lưu văn hóa, tăng thêm sự hiểu biết, đồng thời là sợi dây liên kết giữa cộng đồng các dân tộc. Qua đó, góp phần xây dựng đời sống văn hóa tinh thần vui tươi, lành mạnh, phát huy sức mạnh khối đại đoàn kết toàn dân tộc.

Thông qua các hoạt động văn hóa, thể thao truyền thống góp phần tuyên truyền và phát huy tinh thần yêu nước, lòng tự hào dân tộc cho các thế hệ trong việc ý thức trách nhiệm giữ gìn, bảo tồn bản sắc văn hóa truyền thống.

Đây cũng là dịp tôn vinh và quảng bá các giá trị văn hóa độc đáo của đồng bào dân tộc Mông nói riêng, các dân tộc trên địa bàn tỉnh Lai Châu nói chung, góp phần bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của các dân tộc thiểu số gắn với phát triển du lịch, từng bước tạo sản phẩm hấp dẫn thu hút du khách đến tham quan, trải nghiệm.