Lễ hội Đình Mõ

Linh thiêng Lễ hội Đình Mõ, nơi hội tụ giá trị tâm linh và truyền thống

Hàng năm, Lễ hội Đình Mõ, xã Giai Lạc, tỉnh Nghệ An (trước là xã Hậu Thành, huyện Yên Thành) được tổ chức hai kỳ tế lễ: Lễ Tiểu điển được tổ chức vào ngày 15/3 (AL); Lễ Đại điển vào ngày 15/11 (AL) ,nơi đây thờ Thành hoàng làng và các vị thần có công với đất nước.

Đình Mõ được khởi dựng từ năm 1675 dưới thời vua Lê Gia Tông, tại làng Đức Hậu, phủ Diễn Châu, tỉnh Nghệ An (nay là xã Hậu Thành, huyện Yên Thành). Nơi đây thờ Thành hoàng làng và các vị thần có công với đất nước.

Lúc đầu đình chỉ là một ngôi nhà tranh ba gian. Đến năm 1884, đình được xây dựng quy mô với 3 ngôi nhà lớn, 3 năm sau thì bị thực dân Pháp đánh vào làng và đốt cháy đình. Năm 1912, Đình Mõ được xây dựng lại.

Hiện nay, toàn bộ di tích Đình Mõ rộng 4.300m2 gồm các công trình kiến trúc là: Nhà bái đường, nhà hậu cung, nhà tả vu và hữu vu. Nhà bái đường được làm chủ yếu bằng gỗ lim, có chiều dài là 15,6m, chiều rộng là 7,9m, mái lợp ngói âm dương. Tòa nhà được kết cấu theo kiểu tam oai, với kỹ thuật lắp ghép mộng truyền thống.

Nhà hậu cung có 3 gian, 4 vì kèo, nền nhà lát gạch cẩm trang, khung làm bằng gỗ lim, được trang trí lưỡng long chầu nguyệt uy nghi, mái lợp ngói âm dương. Hệ thống nhà tả vu và hữu vu có 6 gian, 5 vì, xây tường bít đốc, lợp ngói âm dương, kết cấu kiểu tứ trụ.

Theo truyền thống từ xưa để lại, hàng năm tại Đình Mõ được tổ chức hai kỳ tế lễ: Lễ Tiểu điển được tổ chức vào ngày 15/3 (ÂL); Lễ Đại điển vào ngày 15/11 (ÂL) với các nghi thức tế lễ như: Ngày 14/11 là lễ phụng nghinh, bài vị các vị thần được rước rất uy nghi, đi đầu là hàng cờ xéo, tiếp đến là kiệu sơn son thiếp vàng, lọng che trên đặt bài vị các vị thần được thờ tại Đình Mõ...

Phần Hội, được tổ chức từ ngày 8/11 ÂL gồm: Giải bóng chuyền nam - nữ, các trò chơi dân gian. Phần Lễ, được tổ chức từ chiều 14/11 ÂL: Là lễ rước các vị thần từ Đền Cả ra Đình Mõ, và sáng 15/11 là lễ chính tế. Lễ hội truyền thống của xã nhà đã thu hút được đông đảo bà con nhân dân làm ăn trên mọi miền tổ quốc về tham dự rất đông đảo.

Đình Mõ không chỉ là nơi thờ tự thiêng liêng, nơi sinh hoạt cộng đồng làng xã, mà còn là chứng tích cho nhiều sự kiện lịch sử diễn ra ở địa phương: Trong phong trào Cần Vương chống Pháp, hai ông Nguyễn Xuân Ôn và Lê Doãn Nhã đã chọn khu vực đình Mõ làm đại bản doanh để hoạt động.

Năm 1946, hưởng ứng lời kêu gọi của Hồ Chủ tịch "Diệt giặc đói, giặc dốt, giặc ngoại xâm", Đình Mõ đã mở lớp bình dân học vụ đầu tiên trong vùng. Với những giá trị về lịch sử, khoa học, nghệ thuật đó, năm 2006, Đình Mõ đã được Bộ Văn hóa - Thông tin đã công nhận là di tích Lịch sử - Kiến trúc Quốc gia.