Lễ hội Tịch điền Đọi Sơn

Lễ hội Tịch điền Đọi Sơn – Nét văn hóa đặc sắc

Diễn ra vào những ngày 5 - 7 Tết Nguyên đán hàng năm, Lễ hội Tịch điền Đọi Sơn  (huyện Duy Tiên, tỉnh Hà Nam) là nét đẹp văn hóa khơi gợi tâm thức nhân dân hướng về nguồn cội, thu hút đông đảo nhân dân và du khách.

Chuyện xưa kể rằng, mùa xuân năm 987, lần đầu tiên vua Lê Đại Hành cùng văn võ bá quan cày ruộng ở Đọi Sơn và bắt được chum vàng; năm sau, nhà vua cày ở Bàn Hải bắt được chum bạc nên những thửa ruộng này còn được gọi là “kim ngân điền”. Từ đó, hàng năm vào đầu xuân, nhà vua lại đích thân ra đồng cày ruộng, làm lễ tịch điền, cầu cho mùa màng bội thu và cuộc sống muôn dân ấm no, hạnh phúc. Theo tục này, các triều đại về sau đều duy trì Lễ hội Tịch điền với các hình thức khác nhau.

Sau một thời gian dài bị thất truyền, đến năm 2009 Lễ hội Tịch điền Đọi Sơn được chính thức khôi phục, tái hiện huyền tích vua Lê Đại Hành về chân núi Đọi cày ruộng để khuyến khích phát triển nông nghiệp. Từ đó, Lễ hội Tịch điền được tổ chức mỗi năm một lần ở cấp địa phương và 5 năm một lần với quy mô quốc gia. 

Ngay từ trước ngày chính hội, trên mảnh đất Đọi Sơn, không khí đã nhộn nhịp khắp trong thôn ngoài xóm với nhiều hoạt động văn hóa và thể thao sôi động. Chiều mồng 5, tiếng trống hội vang lên giục giã, lôi cuốn nhân dân và du khách hòa theo lễ rước chân nhang thờ vua Lê Đại Hành từ đền Lăng (huyện Thanh Liêm) về chùa Đọi Sơn. Sáng mồng 6 là lễ rước nước từ giếng làng lên chùa Đọi với các nghi thức tâm linh đặc sắc, cầu mong một năm mới mưa thuận gió hòa. Đặc biệt, có những năm còn diễn ra hội thi vẽ trâu. Các họa sỹ đến từ nhiều nơi trong cả nước vẽ lên mình những con trâu những bức tranh màu sắc rực rỡ, có họa tiết rất đẹp và lạ. 

Sáng hôm sau, vào ngày mùng 7, những chú trâu được dắt ra để thực hiện nghi lễ Tịch điền. Trong âm thanh dồn dập của dàn trống làng nghề Đọi Tam nổi danh, trong sự cổ vũ nồng nhiệt của bà con nhân dân và du khách, lãnh đạo và người dân cùng mở đường cày, gieo những hạt giống đầu tiên trong năm mới, thể hiện mong ước về một vụ mùa tươi tốt, bội thu. 

Về với Hà Nam, du khách còn có thể kết hợp tham quan các địa danh nổi tiếng như Khu du lịch Tam Chúc - Ba Sao, thành phố ngã ba sông Phủ Lý, chùa Long Đọi Sơn; thăm từ đường nhà thơ Nguyễn Khuyến, khu tưởng niệm nhà văn Nam Cao; thưởng thức các món đặc sản hấp dẫn như cá kho Nhân Hậu, bánh cuốn chả, chuối ngự Đại Hoàng, rượu vọc… để có được một chuyến du xuân đáng nhớ!