Hội Đền - Chùa Hang Son

Hội Đền - Chùa Hang Son

Đền, chùa Hang Son còn được gọi là Cốc Tự vì nằm hoàn toàn trong hang Son, thuộc dãy núi Chu Cốc (phường Yên Tử). Nơi đây được biết đến với vẻ đẹp hùng vĩ của núi non và là một di tích lịch sử, văn hóa quan trọng, gắn liền với truyền thuyết về vị thần Bát Hải Đại Vương được thờ tại đây, cùng sự kiện kết nghĩa huynh đệ giữa Hưng Đạo Đại Vương Trần Quốc Tuấn với Bát Hải Đại Vương.

Hang Son có tên cổ là Bão Phúc Nham, được ví với thắng cảnh Động Hương Tích (chùa Hương, Hà Nội) và Tam Cốc - Bích Động (Ninh Bình). Núi Chu Cốc - hang Son cũng được nhắc tới trong các tài liệu cổ. Sách “Đại Nam nhất thống chí” có viết: “Núi Chu Cốc (Hang Son) ở cách huyện Thủy Đường 13 dặm về phía Bắc. Có đền rất thiêng”. Theo sử sách, đền - chùa Hang Son có lịch sử hàng trăm năm, là một trong những địa điểm tâm linh đặc biệt ở vùng đất Quảng Ninh với vị trí độc đáo và phong cảnh sơn thuỷ hữu tình, tạo nên một không gian thờ tự huyền bí, tôn nghiêm.

Lễ hội đền, chùa Hang Son kéo dài từ ngày mùng 6 Tết Nguyên đán đến hết tháng 3 âm lịch. Ngày khai hội sẽ có màn rước lễ Thượng Nguyên từ chùa Thượng xuống đền, múa rồng lân khai hội, các tiết mục văn nghệ ca ngợi công lao dựng xây của tổ tiên và thể hiện tình yêu nước, cử hành khoá lễ cầu quốc thái dân an, cầu cho một năm bình an, hạnh phúc, mưa thuận gió hoà.

Trong dân gian còn lưu truyền thần tích về vị thần được thờ trong đền Hang Son. Đó là một chàng trai khôi ngô tuấn tú và rất mực thông minh tên là Phạm Chấu. Chàng trai đi theo học thầy đồ Hoàng Nhật Biến nổi tiếng uyên thông thiên văn, ngũ kinh và văn chương. Một năm, gặp vụ hạn hán mất mùa, Phạm Chấu đã xem thiên văn, dùng phép thuật cầu mưa, đưa nước từ sông vào đồng ruộng. Vì quá mệt, chàng đã hoá thân thành con cá chép trôi theo dòng sông Ma về động Hang Son. Để tưởng nhớ công lao của chàng, nhân dân lập đền thờ tại Hang Son và tôn là “Bát Hải Đại Vương”, vị thần trông coi 8 cửa biển.

Cụm di tích Hang Son được UBND tỉnh Quảng Ninh công nhận Di tích lịch sử - văn hoá và danh thắng cấp tỉnh năm 1999.