Lễ hội Bổ Đà

Lễ hội Bổ Đà

Lễ hội Bổ Đà gắn liền với sự hình thành và phát triển của chùa Bổ Đà, là một lễ hội lớn của huyện Việt Yên nói riêng và tỉnh Bắc Giang nói chung. Truyền tích kể rằng: Ngày xưa, trong vùng có một đôi vợ chồng làm nghề đốn củi, muộn con cái. Quan Thế Âm Bồ Tát đã ứng hiện, cho người chồng 32 đồng tiền từ cây thông già trên đỉnh núi khi ông đi đốn củi. Ông khẩn cầu Đức Phật phù hộ cho có con trai, nếu được xin dựng chùa thờ. Quả nhiên, ông bà sinh được một cậu con trai thông minh tuấn tú. Để tạ ơn Quan Thế Âm Bồ Tát, ông dựng chùa ngay gốc cây thông già; đó chính là chùa “Quan Âm”, dân gian thường gọi là “chùa Bổ - núi Bổ Đà”, sau gọi là “chùa Thượng” vì chùa ở cao trên sườn núi.

Để nhớ ơn những người đã có công xây dựng, trùng tu chùa, nhân dân trong vùng lấy ngày 18 tháng Hai (Âm lịch) để làm giỗ các vị sư Tổ. Lâu dần, ngày này trở thành ngày hội của vùng và được tổ chức trong ba ngày (từ ngày 16 đến ngày 18).

Chùa Bổ Đà hiện có ban thờ Tam giáo và Thạch tướng quân - tín ngưỡng bản địa của người dân nơi đây. Theo truyền thuyết, Thạch tướng quân hóa thân về trời ngày 12 tháng Chín (Âm lịch) nên nhân dân trong vùng lấy ngày này mở hội để tưởng nhớ. Như vậy, lễ hội Bổ Đà diễn ra 2 lần trong năm, 16 - 18 tháng Hai và 12 tháng Chín.

Chính hội Bổ Đà được mở vào ngày 16, 17, 18 tháng Hai. Để chuẩn bị cho lễ hội, trước đó nhiều ngày, chính quyền, đoàn thể, các thôn họp bàn thống nhất chương trình tổ chức lễ hội, thành lập Ban Tổ chức với một số tiểu ban như: Ban khánh tiết, Ban hậu cần, Ban bảo vệ… để phục vụ lễ hội.

Ngoài ngày hội chính trên, hội Bổ Đà còn diễn ra vào dịp 12 tháng Chín, ngày hóa của Thạch linh thần tướng. Nơi thờ nằm ở trên đỉnh núi Phượng Hoàng (đỉnh cao nhất trong dãy Bổ Đà sơn). Tục truyền khi Thạch Linh thần tướng đánh tan quân giặc, Ngài lên đó rồi hóa về trời, vì thế, nhân dân lập đền ở đây để thờ phụng. Đền quay mặt về phía Nam nhìn ra sông Cầu. Bên phải đền có núi Kim Sơn, bên trái là núi Bàn Cờ, phía sau có núi Con Voi. Vào ngày này nhân dân trong vùng cũng chuẩn bị lễ vật để dâng lên Thạch tướng quân như: mâm xôi gà, thịt lợn luộc, bánh chưng, xôi, oản, hoa quả….