Múa rối cạn – một loại hình nghệ thuật dân gian cổ truyền – một biểu tượng văn hoá tinh thần gắn liền với đời sống, tâm hồn của người dân tộc Tày. Hãy nghe Thanh Thuỷ (Đà Nẵng) một travel blogger nổi tiếng bật mí .
Giữa vùng chiến khu xưa ATK Định Hóa,nơi non cao xanh ngát và suối nguồn trong lành,nghệ thuật múa rối cạn của người Tày vẫn được gìn giữ như một phần linh hồn văn hóa truyền thống. Đây không chỉ là loại hình nghệ thuật dân gian đặc sắc mà còn là điểm nhấn hấp dẫn trong hành trình khám phá bản sắc dân tộc vùng Việt Bắc.
Múa rối cạn của người Tày là một loại hình biểu diễn dân gian lâu đời,có từ hàng trăm năm trước. Khác với rối nước của người Kinh vùng đồng bằng Bắc Bộ,rối cạn được biểu diễn trên nền đất bằng – thường là sân đình,sân nhà sàn,hoặc bãi đất rộng trong các dịp lễ hội,mừng lúa mới,tết cổ truyền,cưới hỏi,hoặc khi có sự kiện trọng đại trong thôn,bản.
Nguyên liệu để tạo ra các con rối là gỗ cây thừng mực có đường kính từ 30cm trở lên,loại gỗ mềm,mịn vừa dễ chế tác vừa tiện điều khiển,lại không bị mối mọt. Để tạo ra một con rối hoàn chỉnh phải trải qua nhiều công đoạn như chọn vật liệu,tạo hình,phơi khô,lên màu,may trang phục. Quá trình làm các nhân vật rối yêu cầu các nghệ nhân phải kiên nhẫn,tỉ mỉ khắc họa các chi tiết tinh xảo để tạo ra các con rối có hình và có hồn.
Mỗi vở diễn rối không chỉ mang tính giải trí mà còn hàm chứa những bài học đạo lý,phản ánh triết lý nhân sinh và tâm hồn người Tày: yêu thiên nhiên,kính trọng tổ tiên,đề cao tình nghĩa,sự cần cù,đoàn kết,và lòng yêu nước. Những con rối,dù đơn sơ,mộc mạc,nhưng qua bàn tay khéo léo của nghệ nhân,lại có sức sống lạ kỳ – cười,khóc,múa hát,làm việc,chiến đấu… như chính con người thật.
Điểm đặc biệt của múa rối cạn là sự kết hợp nhuần nhuyễn giữa hình thức múa rối và nghệ thuật kể chuyện dân gian. Mỗi vở rối thường có dàn nhạc đi kèm với đàn tính,đàn nhị,trống,chũm chọe,và giọng hát then,lượn – những âm thanh rất đặc trưng của người Tày.
Mỗi con rối được gắn vào những que tre hoặc khung điều khiển bằng tay. Nghệ nhân thường ẩn sau phông vải hoặc mặc trang phục đen để không lộ diện,điều khiển rối sao cho linh hoạt,ăn khớp với nhạc nền và lời thoại. Sự tài hoa của người điều khiển được thể hiện rõ trong những động tác mềm mại,uyển chuyển khiến con rối như có hồn,truyền cảm xúc đến người xem.
Một buổi biểu diễn thường kéo dài từ 30 phút đến 1 tiếng,với các tích trò dân gian như: chú Tễu Tày chào mừng,cảnh sinh hoạt bản làng,con trâu cày ruộng,trồng lúa,bắt cá,đấu võ,tình yêu đôi lứa,hoặc kể chuyện xưa như Thạch Sanh – Lý Thông theo cách kể dân tộc hóa. Trong đó du khách sẽ đặc biệt ấn tượng với vở diễn “Leo cây bắt tắc kè”.
Múa rối cạn - Thẩm Rộc cũng thường xuyên được biểu diễn tại các lễ hội đầu xuân hay các sự kiện lớn trong vùng và một số điểm đến du lịch trên địa bàn tỉnh như: Khu sinh thái Nhà Tôi Thái Nguyên,Khu bảo tồn làng nhà sàn dân tộc sinh thái Thái Hải,Bảo tàng Văn hóa các dân tộc Việt Nam để phục vụ nhân dân và du khách.
Nếu bạn muốn trải nghiệm loại hình nghệ thuật múa rối cạn dân tộc độc đáo này thì hãy đến với Thái Nguyên – mảnh đất huyền thoại trên quê hương cách mạng nhé!
Tải ứng dụng Travelviet
vn
en
ja
ko
zh
