Ghé Từ Đường Nguyễn Khuyến Tìm Lại Không Gian Thơ Thu Thuần Việt

Những chia sẻ và kinh nghiệm thực tế của tớ khi khám phá Từ đường nhà thơ Nguyễn Khuyến – một tọa độ du lịch văn hóa trầm mặc và đầy chiều sâu tại Ninh Bình. Hãy nghe Ma Thị Hải Anh (Ninh Bình) một travel blogger nổi tiếng bật mí .

Từ đường Nguyễn Khuyến – vẻ đẹp đồng chiêm

Trong bài viết này, tớ sẽ đưa các bạn đến một tọa độ du lịch văn hóa cực kỳ đặc biệt tại Ninh Bình: Từ đường nhà thơ Nguyễn Khuyến. Khác hẳn với sự kỳ vĩ của các hang động hay danh thắng quen thuộc, điểm đến này giữ chân tớ nhờ bầu không khí trầm mặc và câu chuyện lịch sử đầy chiều sâu. Cùng tớ khám phá ngay không gian lưu dấu trọn vẹn hồn thơ xứ Bắc này để bỏ túi những trải nghiệm độc đáo cho chuyến đi sắp tới nhé!

Nằm yên bình tại thôn Vị Hạ, xã Bình An, tỉnh Ninh Bình, ngôi từ đường này là di tích lịch sử - văn hóa trang nghiêm phụng thờ "Tam Nguyên Yên Đổ" Nguyễn Khuyến. Cụ là một bậc đại khoa lỗi lạc, một nhà thơ kiệt xuất đại diện cho nền văn học trung đại Việt Nam. Nơi đây vốn là ngôi nhà cổ gắn liền với quãng đời miệt mài kinh sử thời trẻ của danh sĩ. Đây cũng là nơi cụ chọn để sống những năm tháng cuối đời sau khi quyết định từ quan về quê ở ẩn.

Nguồn ảnh: Sưu tầm

Đến đây, tớ thực sự xúc động khi được tận mắt chiêm ngưỡng những kỷ vật vô giá của cụ vẫn được con cháu gìn giữ vẹn nguyên qua bao thăng trầm. Hệ thống hiện vật trưng bày gồm hai hòm sách cổ cùng hai ống quyển quý giá từ thời lăng miếu. Gian thờ sở hữu hai tấm biển hiệu “Ân tứ vinh quy” do triều đình ban tặng khi cụ đỗ đạt cao. Nổi bật ở trung tâm là bức cuốn thư chạm khắc tinh tế ghi lại bài thơ tri kỷ của Tiến sĩ Dương Khuê gửi tặng năm 1871, cùng đôi câu đối chúc mừng của Tổng đốc Ninh - Thái Bùi Ước vào mùa thu năm 1872.

Trải nghiệm đầu tiên của tớ khi đặt chân đến đây là chiếc cổng gạch nhỏ nhuốm màu rêu phong cổ kính. Phía trên cổng khắc ba chữ lớn “Môn tử môn” mang ý nghĩa là cửa ra vào dành cho các học trò. Hai bên cổng nổi bật với đôi câu đối chữ Hán đắp nổi tạo nên dấu ấn nghiêm trang. Chi tiết kiến trúc này làm tớ cảm nhận sâu sắc về truyền thống tôn sư trọng đạo và tinh thần hiếu học lan tỏa từ chính ngôi nhà này.

Bước qua lối tam cấp cao chừng 40cm, bạn sẽ tiến vào khu nhà tế đường rộng 7 gian bề thế. Lối kiến trúc ở đây được dựng theo phong cách thời Nguyễn với hệ thống vì kèo giá chiêng cùng các cột gỗ lớn có đường kính khoảng 0.35m. Ba gian chính giữa rộng rãi là nơi tiếp khách hằng ngày của gia đình cụ. Bốn gian hai bên được ngăn thành các buồng nhỏ phục vụ sinh hoạt thường nhật.

Nguồn ảnh: Sưu tầm

Nối tiếp nhà tế đường là một khoảng sân gạch rộng rãi, ngập tràn sắc xanh của các bồn hoa và cây cảnh. Đi qua khoảng sân này, bạn sẽ đến ngôi nhà thứ hai chính là không gian hậu đường thờ tự cốt lõi. Ngôi nhà này gồm 3 gian vững chãi, sử dụng kết cấu gỗ vì chèo giá chiêng chồng rường rất chắc chắn. Mặt trước lắp đặt hệ cửa bức bàn bằng gỗ có thể tháo rời linh hoạt khi gia đình có đại lễ.

Dù các nét chạm khắc ở đây khá mộc mạc như hình chữ triện hay lá lật đơn sơ, tổng thể ngôi nhà lại vô cùng hài hòa. Ngay vị trí trang trọng nhất ở gian thờ chính giữa, bức ảnh cụ Nguyễn Khuyến chụp lúc sinh thời được đặt uy nghiêm. Trong ảnh, cụ đầu đội khăn lượt, mặc áo dài truyền thống và tay nâng chén rượu hạt mít. Bức ảnh tạo cảm giác vô cùng gần gũi, như thể bậc tiên phong thi ca vẫn đang hiện hữu nơi quê nhà.

Điều làm tớ mê mẩn nhất ở khu di tích này chính là không gian cảnh quan bao quanh. Nơi đây tái hiện trọn vẹn những chất liệu đời thực từng đi vào các bài thơ thu bất hủ của cụ. Bạn sẽ được ngắm nhìn khoảng ao thu gợn sóng lăn tăn bên hiên nhà cổ. Khách tham quan có thể dạo bước qua những ngõ trúc quanh co và hít thở bầu không khí mát lành của khu vườn Bùi xanh mướt.

Nguồn ảnh: Sưu tầm

Sự hòa quyện giữa nét cổ kính của kiến trúc và sự yên bình của thiên nhiên khiến tâm hồn tớ trở nên nhẹ nhàng. Từ đường trở thành một điểm đến văn hóa mang ý nghĩa biểu tượng sâu sắc tại Ninh Bình. Địa danh này giúp chúng ta tìm về với các giá trị truyền thống và vẻ đẹp văn chương thuần Việt. Những bài học lịch sử cứ thế thấm sâu vào lòng người một cách tự nhiên và đầy chất thơ.

Ma Thị Hải Anh (Ninh Bình)