Khám Phá Làng Nghề Kèn Đồng Thủ Công Duy Nhất Việt Nam

Trọn vẹn nét đẹp di sản và nhịp sống âm thanh đầy kiêu hãnh tại làng nghề kèn đồng Phạm Pháo. Hãy nghe Ma Thị Hải Anh (Ninh Bình) một travel blogger nổi tiếng bật mí .

Nằm bình yên tại xã Hải Anh, tỉnh Ninh Bình, làng Phạm Pháo từ lâu đã vang danh khắp nơi là cái nôi duy nhất tại Việt Nam bảo tồn trọn vẹn nghề chế tác nhạc cụ bằng đồng theo phương pháp thủ công. Ngôi làng cổ kính này thường được những tín đồ xê dịch gọi bằng cái tên thân thương là “làng kèn đồng xứ đạo”, biểu tượng cho sự khéo léo kết hợp cùng tinh thần sùng đạo sâu sắc của người dân quê hương.

Khi đặt chân đến đây, bạn sẽ lập tức bị thu hút bởi không khí lao động miệt mài cùng những thanh âm rộn rã phát ra từ các xưởng gia đình trong thôn xóm. Điểm đặc biệt khiến tớ vô cùng ấn tượng chính là tinh thần say mê công việc hiện rõ trên khuôn mặt của từng người thợ nơi đây. Mỗi nếp nhà tại Phạm Pháo đều có thể coi như một phân xưởng thu nhỏ, nơi lưu giữ những bí quyết gia truyền quý giá qua nhiều thế hệ. Hành trình khám phá không gian độc đáo này hứa hẹn đem lại cho các bạn những góc nhìn mới mẻ và vô cùng thú vị về nền du lịch địa phương.

                                                                              Nguồn ảnh: Sưu tầm

Dòng chảy lịch sử của nghề làm kèn tại địa phương gắn liền với sự du nhập của đạo Công giáo vào khoảng thế kỷ XVI xa xưa. Trong suốt nhiều thế kỷ trôi qua, tiếng kèn đồng đã dần thấm sâu và trở thành một phần không thể tách rời trong đời sống tinh thần của mỗi người dân nơi đây. Ban đầu, người dân chủ yếu đặt mua nhạc cụ từ phương Tây xa xôi về để phục vụ cho các buổi lễ tại nhà thờ địa phương. Trải qua thời gian dài sử dụng, việc hư hỏng là điều khó tránh khỏi nên các bậc tiền nhân đã tự mày mò cách sửa chữa các chi tiết bị lỗi.

Để hoàn thiện được một cây kèn đồng đạt chuẩn chất lượng cao là cả một hành trình vô cùng gian nan và phức tạp của người thợ. Mỗi sản phẩm hoàn chỉnh thường cấu thành từ 180 đến 250 chi tiết lớn nhỏ khác nhau, đòi hỏi người thợ phải dồn hết tâm huyết vào từng công đoạn. Người thợ cần thực hiện hàng loạt bước kỹ thuật khó như cán phẳng các tấm đồng thô, uốn cong các đường ống dẫn khí và hàn nối các bộ phận thật khít. Việc gò tạo hình cho phần loa kèn hay đánh bóng bề mặt bên ngoài cũng đòi hỏi độ tập trung cực kỳ cao độ nhằm tránh làm biến dạng sản phẩm.

Dưới sự hỗ trợ của một số loại máy móc cơ bản ngày nay như máy cán hay máy hàn, phần lớn các bước quan trọng vẫn được thực hiện hoàn toàn bằng tay. Quá trình này đòi hỏi đôi bàn tay vô cùng khéo léo cùng một đôi tai cực kỳ tinh nhạy để thẩm định âm sắc một cách chính xác tuyệt đối. Chỉ cần một sai sót nhỏ trong lúc thẩm âm cũng có thể khiến toàn bộ công sức gò giũa trước đó trở nên vô nghĩa. Những nghệ nhân lão luyện như ông Nguyễn Văn Cường hay ông Nguyễn Văn Hưởng chính là những người giữ lửa, ngày đêm truyền dạy kiến thức âm nhạc cho thế hệ kế cận.

                                                                              Nguồn ảnh: Sưu tầm

Âm thanh trầm hùng, vang vọng của kèn đồng từ lâu đã trở thành linh hồn gắn kết cộng đồng cư dân vùng đất này qua nhiều thế hệ. Bạn sẽ dễ dàng bắt gặp những dàn kèn hoành tráng, rực rỡ sắc màu xuất hiện trong các ngày đại lễ lớn như Giáng sinh, Phục sinh hay cả những sự kiện hiếu hỷ của làng quê. Nhịp kèn ngân vang thổi bùng lên không khí rộn ràng khắp các nẻo đường, khiến lòng người thêm phần phấn chấn và hân hoan. Tiếng nhạc cụ vang lên vang dội như một sợi dây vô hình kết nối giữa cuộc sống thường nhật bình dị với thế giới tâm linh thiêng liêng.

Để tận hưởng trọn vẹn không khí nhộn nhịp tại làng nghề, tớ khuyên các bạn nên lựa chọn thời điểm du lịch vào những tháng cuối năm. Đây là khoảng thời gian các giáo xứ ráo riết chuẩn bị cho ngày đại lễ Giáng sinh nên tiếng kèn thử giọng sẽ vang lên rộn rã suốt ngày đêm. Tuyến đường di chuyển từ khu vực trung tâm thành phố Ninh Bình đến xã Hải Anh nhìn chung rất bằng phẳng và dễ đi. Các bạn hoàn toàn có thể chủ động lựa chọn đi bằng xe máy cá nhân hoặc ô tô để vừa đi vừa thưởng ngoạn phong cảnh thanh bình xung quanh.

Khi bước chân vào không gian làm việc của các hộ dân, bạn nhớ lên tiếng xin phép trước lịch sự và giữ trật tự chung. Việc này giúp các nghệ nhân giữ được sự tập trung cao độ khi họ đang tiến hành các bước đo đạc hoặc chỉnh sửa cao độ âm thanh. Đừng quên xin lưu niệm vài kiểu ảnh check-in độc đáo bên những chiếc kèn đồng có kích thước khổng lồ đặt tại xưởng nhé. Tớ hy vọng những chia sẻ nho nhỏ này sẽ giúp các bạn có một chuyến đi thuận lợi và tích lũy được nhiều kỷ niệm đáng nhớ.

                                                                              Nguồn ảnh: Sưu tầm

Khép lại chuyến đi, giai điệu vút cao của tiếng kèn đồng như vẫn còn đọng lại trong tâm trí tớ trên suốt chặng đường trở về. Vùng đất này níu chân lữ khách bằng chiều sâu của những giá trị di sản vô hình, được thắp sáng từ tình yêu nghề bền bỉ của những người nghệ nhân chân chất. Xách ba lô lên thôi, không gian âm nhạc độc nhất vô nhị của xứ đạo Phạm Pháo đang chờ bạn đến trải nghiệm và hòa nhịp đấy!

Ma Thị Hải Anh (Ninh Bình)