Tìm về những giá trị di sản và vẻ đẹp óng ả đầy mê hoặc tại Làng nghề dệt lụa Nha Xá để thấy yêu hơn những nét tinh hoa của nghề truyền thống Việt. Hãy nghe Ma Thị Hải Anh (Ninh Bình) một travel blogger nổi tiếng bật mí .
Gần đây tớ vừa có một chuyến đi đáng nhớ đến phường Duy Tân, tỉnh Ninh Bình để ghé thăm Làng nghề dệt lụa Nha Xá. Thay vì những điểm đến quen thuộc, tớ chọn hòa mình vào không gian rực rỡ của những dải lụa bay bổng trong gió và cảm nhận nhịp sống chậm rãi nơi đây. Ngôi làng này thực sự là một điểm dừng chân tuyệt vời cho những ai muốn tìm kiếm cảm hứng từ những giá trị thủ công truyền thống.

Nguồn ảnh: Sưu tầm
Làng Nha Xá sở hữu bề dày truyền thống đáng nể với lịch sử hình thành đã trải qua hơn 7 thế kỷ. Theo lời các cụ cao niên kể lại, nghề dệt ở đây bắt nguồn từ thời nhà Trần, gắn liền với công lao truyền dạy của vị danh tướng Trần Khánh Dư. Cụ đã tận tâm hướng dẫn dân làng từ những bước cơ bản nhất như trồng dâu, nuôi tằm để dệt nên những thước vải đầu tiên.
Trải qua bao nhiêu thế kỷ thăng trầm, làng nghề vẫn giữ được sức sống bền bỉ và trở thành niềm tự hào lớn của địa phương. Vào năm 2016, nơi này chính thức được công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia nhờ những nỗ lực bảo tồn không ngừng nghỉ của bà con. Tớ thấy thực sự khâm phục cái cách người dân nơi đây nâng niu và truyền lửa nghề qua bao thế hệ để giữ gìn hồn cốt quê hương.
Lụa Nha Xá nổi danh gần xa nhờ kỹ thuật nhuộm màu hoàn toàn bằng các nguyên liệu từ thiên nhiên sẵn có. Những sắc thái rực rỡ trên mặt vải thường được chiết xuất từ lá trầu, củ nâu hay vỏ cây theo những công thức bí truyền riêng biệt. Cách làm thủ công này giúp mỗi tấm lụa đều mang vẻ đẹp mộc mạc, cực kỳ an toàn cho sức khỏe và bền màu cùng thời gian.

Nguồn ảnh: Sưu tầm
Khi chạm tay vào bề mặt vải, tớ cảm nhận rõ rệt độ mềm mại, mướt mịn cùng cảm giác mát lạnh đặc trưng của tơ tằm nguyên chất. Từng sợi tơ được các nghệ nhân dệt chặt chẽ, tạo nên những hoa văn tinh xảo mà các loại vải công nghiệp khó lòng bắt chước được. Sự kết hợp giữa đôi bàn tay khéo léo và óc thẩm mỹ tinh tế đã tạo nên thương hiệu lụa danh tiếng khắp vùng Ninh Bình.
Bước chân vào các xưởng dệt, các cậu sẽ lập tức bị lôi cuốn bởi âm thanh "lạch cách" vui tai của những chiếc khung cửi gỗ đang hoạt động liên tục. Hình ảnh những sợi tơ óng ả đan xen vào nhau dưới ánh nắng xuyên qua kẽ lá tạo nên một khung cảnh lao động vô cùng đẹp mắt. Tớ đã dành hàng giờ đồng hồ chỉ để ngồi quan sát cách những người thợ tỉ mẩn chăm chút cho từng đường tơ kẽ tóc.
Ngoài việc tham quan, chúng mình có thể xin phép các bác nghệ nhân để được ngồi thử vào máy dệt hoặc học cách nhuộm vải bằng thảo mộc. Cảm giác được tự tay điều khiển con thoi và nhìn thấy tấm vải dần hiện ra trước mắt thực sự là một trải nghiệm rất khó quên đối với tớ. Những giây phút hóa thân thành người thợ dệt thực thụ giúp chúng mình thấu hiểu sâu sắc giá trị của từng sản phẩm thủ công truyền thống.

Nguồn ảnh: Sưu tầm
Trước khi rời đi, các cậu đừng quên chọn mua cho mình hoặc người thân một vài món đồ lưu niệm bằng lụa như khăn quàng, túi xách hay áo dài. Mức giá ở đây khá hợp lý vì chúng mình mua trực tiếp tại xưởng sản xuất, không phải qua các đơn vị trung gian nào khác. Tớ thấy việc sở hữu một sản phẩm truyền thống chất lượng cao chính là cách ủng hộ thiết thực nhất để làng nghề ngày càng phát triển.
Kinh nghiệm của tớ là các cậu nên ghé thăm làng vào những ngày nắng ráo để bắt trọn khoảnh khắc người dân phơi lụa khắp các ngõ nhỏ. Những dải lụa đa sắc màu bay bổng trong gió sẽ là phông nền tuyệt vời cho những bức ảnh "sống ảo" mang đậm phong cách hoài cổ. Hãy chuẩn bị một chiếc máy ảnh đầy pin và diện những bộ trang phục phù hợp để lưu giữ lại những kỷ niệm rực rỡ này nhé.
Khép lại hành trình dạo chơi tại làng lụa, tớ vẫn thấy bồi hồi trước sự khéo léo và tâm huyết của những người nghệ nhân nơi đây. Đừng bỏ lỡ cơ hội tự mình trải nghiệm không gian đầy tính nghệ thuật này trong chuyến vi vu Ninh Bình sắp tới. Chắc chắn chuyến đi sẽ để lại những ký ức ngọt ngào và đáng nhớ vô cùng!