Chiêm Ngưỡng Nghệ Thuật Kiến Trúc Đình Làng Xưa Tại Công Thần Miếu

Khám phá Công Thần Miếu Vĩnh Long – chốn dừng chân tâm linh cổ kính lưu giữ trọn vẹn dấu ấn lịch sử hào hùng cùng kho tàng di sản vô giá của tiền nhân mở cõi phương Nam. Hãy nghe Nguyễn Thế Dương (Vĩnh Long) một travel blogger nổi tiếng bật mí .

Dưới bóng mát râm ran bên tả ngạn sông Cổ Chiên, Công Thần Miếu lặng lẽ gìn giữ ký ức mở cõi hào hùng của mảnh đất phương Nam suốt trăm năm qua. Ngôi miếu cổ kính này khiến bất cứ ai ghé thăm cũng phải trầm trồ khi cất giữ trọn vẹn 85 đạo sắc phong triều Nguyễn – một kỷ lục di sản hiếm nơi nào có được. Cùng mình bước qua cánh cổng rêu phong để khám phá chốn dừng chân đầy cuốn hút này ngay thôi!

Ngôi miếu tọa lạc ngay tại đường 14 tháng 9, thuộc địa phận Phường 5, thành phố Vĩnh Long, tỉnh Vĩnh Long. Vị trí này nằm êm đềm bên tả ngạn dòng sông Cổ Chiên hiền hòa, đem đến bầu không khí thoáng đãng và thanh tịnh cho du khách ghé thăm. Nơi đây mở cửa đón tiếp bà con cùng khách thập phương vào tất cả các khung giờ trong ngày. Điểm cộng lớn là bạn có thể thoải mái vào dâng hương, vãn cảnh và tìm hiểu văn hóa mà không tốn bất kỳ chi phí mua vé nào.

Nguồn ảnh: sưu tầm

Được xây dựng hoàn thiện vào đầu thế kỷ 20, toàn bộ công trình toát lên nét cổ kính chuẩn mực của nghệ thuật kiến trúc đình làng phương Nam. Bao bọc xung quanh khuôn viên là những bức tường gạch vững chãi, phía dưới lót nền gạch tàu đỏ thắm và phần mái lợp ngói âm dương rêu phong nhuốm màu thời gian. Ngay từ lối vào, cổng miếu được dựng bề thế với một cửa chính cùng hai cửa phụ, phía trên đỉnh nóc gắn cặp tượng Lưỡng long tranh châu làm từ sành tráng men tinh xảo. Hệ thống rường cột, rui mè bên trong đều được gia công hoàn toàn từ các loại danh mộc quý hiếm, qua năm tháng vẫn giữ được độ bóng bẩy và kiên cố.

Về mặt bố cục không gian, ngôi miếu được các nghệ nhân xưa tính toán cẩn trọng theo mô hình kết cấu “tứ trụ” vuông vức với bốn cột cái chịu lực chính. Toàn thể công trình phân định rõ ràng thành bốn gian chức năng gồm Chánh điện trang nghiêm, gian giữa Võ qui, gian trước Võ ca và khu vực Nhà khách rộng rãi. Trung tâm gian Chánh điện đặt bàn thờ Hội đồng uy nghi, phía sát vách hậu là chiếc khánh thờ chạm trổ hoa văn công phu cùng đôi hạc trắng chầu bức hoành phi đề bốn chữ "Vạn cổ anh linh". Hai gian Võ ca và Võ qui được thiết kế rộng rãi nhằm phục vụ công tác xây chầu, biểu diễn các tuồng hát bội cổ truyền mỗi dịp cúng tế long trọng của làng.

Trong đời sống tinh thần của cư dân địa phương, ngôi miếu là điểm tựa tâm linh vững chắc gửi gắm niềm tin vào sự che chở của các bậc tiền nhân. Những nghi thức tế lễ quanh năm thể hiện ước vọng tha thiết về mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu và cuộc sống ấm no cho khắp thôn xóm. Hàng năm, cứ vào khoảng ngày 15 và 16 âm lịch các tháng, nơi đây lại tấp nập bà con tề tựu về tham dự các nghi thức cúng bái trang nghiêm. Nếu bạn ghé thăm vào đúng những ngày này, bạn sẽ được tận mắt chứng kiến nhiều phong tục tập quán cổ truyền vô cùng sống động của người miền Tây.

Nguồn ảnh: sưu tầm

Mở đầu năm mới vào tháng Giêng là Lễ Thượng Nguyên kết hợp Lễ Bầu Ông, tiếp nối bằng Lễ Hạ Điền cầu mùa vào tháng 5 và Lễ Trung Nguyên vào tháng 7 âm lịch. Bước sang mùa thu, miếu tổ chức long trọng Lễ Thu tế cùng Tết Trung Thu vào tháng 8, sau đó đón Lễ Thượng Điền và Hạ Nguyên vào tháng 10 âm lịch. Khép lại chu kỳ một năm, bà con sẽ làm Lễ Chạp miếu vào rằm tháng Chạp để chuẩn bị tạ ơn trời đất sau những ngày lao động vất vả. Đặc biệt vào ngày 25 tháng Chạp, nghi thức Lễ Tất niên và lễ Dựng nêu được tổ chức rộn ràng nhằm chuẩn bị chào đón Tết Nguyên đán cổ truyền.

Giá trị thiêng liêng nhất của ngôi miếu gắn liền với bộ sưu tập 85 đạo sắc phong thời Nguyễn được gìn giữ gần như nguyên vẹn qua hàng trăm năm lịch sử. Hệ thống thần linh ghi nhận trên sắc phong bao gồm cả Nhân thần và Nhiên thần, được triều đình phân định tôn ti trật tự theo công trạng thực tế lúc sinh thời. Về Nhân thần, nơi đây phụng thờ từ vị thần xa xưa là Phi Vận Tướng quân Nguyễn Phục thời vua Lê Thánh Tông cho đến Đô đốc Bùi Tá Hán và Tham tướng Lương Văn Chánh. Tiếp nối dòng lịch sử mở đất, miếu còn tôn vinh các bậc công thần lẫy lừng như Thống soái Nguyễn Hữu Cảnh, Chính thống Nguyễn Cửu Vân và Phụ quốc Đô đốc Trần Thắng Tài.

Nguồn ảnh: sưu tầm

Đối với hệ thống Nhiên thần, các đạo sắc phong phản ánh sự dung hòa tín ngưỡng dân gian của các cộng đồng dân tộc Việt, Hoa và Chăm trải dài trên khắp mọi miền đất nước. Ngoài sắc phong, gian Võ ca còn trưng bày trang trọng bản phóng to của giấy phép phục dựng miếu do chính Thống đốc Nam Kỳ ký ngày 27/04/1918. Bạn cũng sẽ bắt gặp tấm bia đá kỷ niệm ngày tái thiết công trình được khắc cẩn thận bằng ba thứ tiếng Việt, Hán và Pháp ngay trong khuôn viên. Bên ngoài sân chánh điện, biểu tượng Đài Công Thần uy nghiêm đứng sừng sững, gợi nhắc lòng tri ân sâu sắc của thế hệ sau đối với tiền nhân khai hoang mở cõi.

Chuyến viếng thăm Công Thần Miếu Vĩnh Long sẽ mang lại cho bạn những phút giây thư thái và hiểu biết sâu sắc hơn về cội nguồn phương Nam. Chúc bạn có một hành trình du ngoạn Vĩnh Long thật nhiều niềm vui và kỷ niệm đáng nhớ!

Nguyễn Thế Dương (Vĩnh Long)