Khám phá hương vị đậm đà của mắm cáy Bình Lục, món đặc sản mang đậm hơi thở đồng quê Ninh Bình. Hãy nghe Ma Thị Hải Anh (Ninh Bình) một travel blogger nổi tiếng bật mí .
Có những hương vị khiến người ta nhớ mãi,và mắm cáy Bình Lục chính là một trong số đó. Chỉ cần nhắc tên đã gợi ra cảm giác đồng quê với cánh đồng xanh,con đê nhỏ và mùi thơm nồng từ những hũ mắm đang ủ. Mỗi giọt mắm như chắt lọc cả vị mặn của ruộng đồng và bàn tay khéo léo của người dân xã Bình Lục. Đây là món quà ẩm thực đưa người thưởng thức trở về với nhịp sống chân thật của miền đất cổ kính.
Điều khiến tớ ấn tượng nhất chính là sự tỉ mỉ và công phu của nghề truyền thống này. Ngay từ khâu chọn cáy,người làm đã phải thật khéo để giữ được vị tươi ngon. Từ bước sơ chế đến ủ mắm,mọi công đoạn đều thực hiện bằng kinh nghiệm và sự kiên nhẫn. Nhờ đó,hương vị của mắm cáy Bình Lục trở nên đậm đà,gợi nhớ vị quê.

Nguồn ảnh: Sưu tầm
Quy trình làm mắm bắt đầu từ việc chọn những con cáy chắc,khỏe và sạch bùn đất. Người dân Bình Lục thường rửa cáy nhiều lần để loại bỏ tạp chất và giữ màu mắm đẹp. Sau đó,họ khéo léo lột yếm và bỏ những phần không cần thiết để mắm thêm thơm và trong. Việc chuẩn bị nguyên liệu này quyết định chất lượng của từng mẻ mắm.
Cáy được giã nhuyễn trong cối đá,trộn cùng muối hạt và các gia vị như gừng,giềng. Hỗn hợp sau đó cho vào hũ sành,bịt kín bằng vải mỏng và đem phơi nắng. Khi mắm đã lên men tự nhiên,người dân chôn hũ xuống đất để ổn định nhiệt độ,giúp mắm chín đều. Sau nhiều tuần,mắm có màu cánh gián,dậy mùi thơm rất riêng.
Thành phẩm mắm cáy Bình Lục có hương thơm đậm,vị mặn hài hòa và chút béo ngậy từ thịt cáy. Khi ăn,bạn sẽ cảm nhận được vị cay nồng của gừng và giềng hòa quyện với vị ngọt của cáy. Sự kết hợp này khiến món mắm trở thành gia vị khó thiếu trong nhiều bữa cơm vùng quê. Chỉ cần mở nắp hũ,hương thơm đã đủ kích thích vị giác.

Nguồn ảnh: Sưu tầm
Cách thưởng thức mắm cáy cũng rất đa dạng. Người dân Ninh Bình thường dùng mắm chấm rau luộc,thịt luộc hoặc làm gia vị cho các món xào,kho. Với người yêu thích hương vị dân dã,đây là nguyên liệu giúp món ăn thêm phần đậm đà. Nhiều gia đình coi một hũ mắm cáy ngon là bí quyết để bữa cơm thêm trọn vị.
Nếu muốn mua mắm cáy Bình Lục,bạn nên tìm đến các hộ gia đình làm nghề lâu năm tại xã Bình Lục,Ninh Bình. Họ thường giữ gìn công thức truyền thống,bảo đảm vệ sinh và hương vị chuẩn. Khi mua,bạn nên hỏi kỹ về thời gian ủ để chọn mắm phù hợp khẩu vị. Mắm được ủ lâu thường sánh đặc và thơm hơn.
Khi mang mắm về,tớ khuyên bạn đóng gói cẩn thận,tránh ánh nắng và giữ ở nơi thoáng mát. Nếu muốn giảm bớt mùi nồng,có thể pha thêm chanh,tỏi hoặc ớt khi dùng. Giá mắm cáy Bình Lục khoảng 100.000 đồng một lít,thích hợp làm quà tặng bạn bè,người thân. Một hũ mắm mang về sẽ giúp bữa cơm nhà bạn thêm đậm chất Ninh Bình.

Nguồn ảnh: Sưu tầm
Rời Ninh Bình,mang theo một hũ mắm cáy Bình Lục giống như cất giữ chút hương đồng gió nội trong hành trang. Từ bữa cơm giản dị ở nhà cho đến các bữa tiệc ấm cúng,mắm cáy vẫn giữ trọn nét đậm đà,khiến ai thưởng thức cũng phải xuýt xoa.